Mèo con bị nôn hay do ăn quá nhanh, ăn một lúc quá nhiều, đổi thức ăn đột ngột, giun đũa, nuốt phải sợi chỉ hay vật nhỏ, hoặc nhiễm virus giảm bạch cầu mèo. Mèo con nôn một lần sau bữa ăn rồi vẫn chơi, vẫn ăn bình thường thì có thể theo dõi. Mèo con nôn nhiều lần, nôn kèm tiêu chảy, bỏ ăn, lừ đừ, nôn ra máu hoặc chưa tiêm phòng thì cần đưa đi thú y ngay trong ngày.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Nôn ngay sau khi ăn vội, ra hạt nguyên, rồi đòi ăn lại | Ăn quá nhanh, quá no | Chia bữa nhỏ, dùng bát ăn chậm | Nếu lặp lại mỗi ngày |
| Nôn sau khi đổi thức ăn | Ruột chưa quen | Quay lại thức ăn cũ, đổi dần | Nếu quá 1 ngày chưa đỡ |
| Nôn ra giun dài như sợi mì, bụng to | Giun đũa | Mang giun trong túi kín đi khám | Trong vài ngày, sớm hơn nếu yếu |
| Nôn nhiều lần, kèm tiêu chảy, sốt, bỏ ăn | Virus giảm bạch cầu, nhiễm trùng | Cách ly, giữ ấm | Ngay lập tức |
| Nôn liên tục, bụng đau, có sợi chỉ thò ra miệng | Dị vật, tắc ruột | Không kéo sợi chỉ | Cấp cứu |
| Trớ thức ăn chưa tiêu thành khối dài, không co bụng | Vấn đề thực quản | Ghi lại thời điểm | Đi khám nếu lặp lại |
Nôn hay trớ: phân biệt trước khi lo
Theo Merck Veterinary Manual, nôn là tống mạnh chất trong dạ dày và đoạn đầu ruột ra ngoài, thường có chảy dãi, nuốt liên tục, ọe và co bóp cơ bụng trước đó. Trớ là quá trình thụ động, không co bụng; thức ăn trớ ra thường chưa tiêu và có thể thành khối dài theo hình thực quản.
Mèo con trớ thường xuyên ngay sau khi chuyển sang ăn đặc có thể có vấn đề ở thực quản, cần bác sĩ thú y kiểm tra.
Nguyên nhân mèo con bị nôn
Ăn quá nhanh, quá nhiều
Mèo con mới về nhà, từng bị đói hoặc ăn chung với nhiều mèo khác hay ăn vội. Dạ dày nhỏ bị căng đột ngột nên nôn ra hạt còn nguyên ngay sau bữa. Theo Merck, mèo con cần nhiều bữa trong ngày bằng thức ăn dành riêng cho mèo con, số bữa giảm dần khi mèo lớn.
Đổi thức ăn, uống sữa bò
Đổi đột ngột từ sữa mẹ sang hạt, từ loại hạt này sang loại khác, hoặc cho uống sữa bò có thể làm mèo con nôn và đi lỏng.
Giun đũa
Theo Merck, ký sinh trùng đường ruột rất hay gặp ở mèo con; ấu trùng có thể truyền qua nhau thai hoặc sữa mẹ, nên nhiều bác sĩ thú y tẩy giun định kỳ cho mọi mèo con. Theo Cornell Feline Health Center, mèo con nhiễm giun đũa có thể nôn, tiêu chảy, táo bón, biếng ăn, và nếu không điều trị có thể dẫn tới thiếu máu nguy hiểm. Mèo con có khi nôn ra cả con giun dài màu kem.
Nuốt dị vật
Mèo con tò mò, hay nhai dây, chỉ, len, dây thun, giấy bạc. Cornell liệt kê sợi chỉ, sợi len, kẹp giấy, dây thun là những vật hay gây nôn ở mèo. Dị vật dạng sợi có thể làm ruột xoắn, tắc, cần phẫu thuật.
Virus giảm bạch cầu mèo
Theo Cornell, virus giảm bạch cầu mèo lây mạnh, tấn công niêm mạc ruột và bạch cầu, gây nôn, tiêu chảy dữ dội và mất nước nặng. Mèo con dưới 5 tháng tuổi có thể chết đột ngột. Mèo con chưa tiêm đủ mũi, mới nhận từ nơi đông mèo mà nôn nhiều lần là trường hợp phải nghĩ tới bệnh này đầu tiên.
Ngộ độc
Mèo con có thể cắn lá cây độc, liếm thuốc tẩy rửa rơi trên sàn, hoặc bị cho uống thuốc của người. Theo Merck, paracetamol gây ngộ độc nặng ở mèo.
Đọc chất nôn của mèo con
| Chất nôn | Gợi ý |
|---|---|
| Hạt thức ăn còn nguyên | Ăn quá nhanh, quá no, hoặc trớ |
| Bọt trắng | Dạ dày rỗng, kích ứng, thường gặp khi nôn nhiều lần |
| Dịch vàng | Dịch mật, dạ dày rỗng lâu |
| Có giun dài | Giun đũa |
| Có máu đỏ hoặc như bã cà phê | Tổn thương dạ dày, ruột, cần đi khám ngay |
| Có sợi chỉ, mẩu nhựa | Dị vật, cần đi khám ngay |
Chăm mèo con nôn nhẹ tại nhà
Chỉ áp dụng khi mèo con đã hơn 8 tuần tuổi, chỉ nôn một, hai lần, vẫn tỉnh táo, không tiêu chảy, không nôn ra máu:
- Tạm cất thức ăn một thời gian ngắn cho dạ dày yên. Không để mèo con nhịn lâu vì mèo con dễ tụt đường huyết.
- Cho uống nước từng ít một.
- Nếu không nôn thêm, cho ăn lại bữa rất nhỏ bằng thức ăn quen thuộc, vài giờ một lần.
- Chia khẩu phần ngày thành nhiều bữa nhỏ, dùng bát ăn chậm hoặc rải hạt ra đĩa phẳng.
- Nhà nhiều mèo thì cho mèo con ăn riêng để không phải tranh ăn.
- Dọn dây, chỉ, đồ nhỏ khỏi tầm với.
Không tự cho mèo con uống thuốc chống nôn, thuốc tiêu hoá, men vi sinh của người khi chưa hỏi bác sĩ thú y. Thuốc tẩy giun phải theo cân nặng và chỉ định của bác sĩ thú y.
Khi nào đưa mèo con đi thú y ngay
- Nôn quá 2 lần trong ngày, hoặc nôn lặp lại nhiều ngày.
- Nôn kèm tiêu chảy, sốt, lạnh người.
- Bỏ ăn, bỏ bú, nằm im, không chơi.
- Nôn ra máu, dịch như bã cà phê.
- Bụng căng, đau khi chạm, rặn không ra phân.
- Thấy sợi chỉ, dây thò ra miệng hoặc hậu môn. Không kéo ra.
- Nghi ăn thuốc, hoá chất, cây độc.
- Mèo con chưa tiêm phòng hoặc mới về từ nơi đông mèo.
Merck cho biết nôn kèm máu, đau bụng, lừ đừ, mất nước, yếu, sốt hay sút cân cần bác sĩ thú y khám kỹ, và một số nguyên nhân gây nôn nặng có thể đe doạ tính mạng.
Mèo con vừa nôn vừa đi lỏng cần được xử lý như bệnh tiêu hoá cấp, xem thêm bài mèo bị tiêu chảy. Mèo lớn bị nôn có ở bài mèo bị nôn.
Câu hỏi thường gặp
Mèo con bị nôn phải làm sao?
Nếu mèo con nôn một lần sau khi ăn vội rồi vẫn chơi bình thường, cho ăn bữa nhỏ hơn, chậm hơn và theo dõi. Nếu nôn nhiều lần, kèm tiêu chảy, bỏ ăn hoặc lừ đừ, đưa đi thú y ngay.
Mèo con nôn ra giun có nguy hiểm không?
Nôn ra giun cho thấy mèo con nhiễm giun đũa khá nhiều. Cần đi thú y để tẩy giun đúng thuốc, đúng liều theo cân nặng. Mèo con yếu, bụng to, thiếu máu cần khám sớm.
Mèo con nôn ra bọt trắng là bị gì?
Bọt trắng thường là dịch dạ dày khi dạ dày rỗng hoặc bị kích ứng. Một lần rồi thôi thì theo dõi; nôn bọt trắng nhiều lần, kèm bỏ ăn thì đi khám.
Mèo con nôn sau khi tiêm phòng có sao không?
Mèo con có thể mệt, ăn ít trong một, hai ngày sau tiêm. Nôn nhiều lần, sưng mặt, khó thở sau tiêm là phản ứng cần gọi bác sĩ thú y ngay.
Mèo con nôn sau khi uống sữa có sao không?
Mèo con đã cai sữa có thể nôn hoặc đi lỏng khi uống sữa bò. Ngừng sữa bò, cho uống nước sạch. Mèo con còn bú mẹ mà nôn nhiều lần, bỏ bú thì cần đi thú y vì có thể đang nhiễm trùng hoặc có vấn đề ở đường tiêu hoá.