Mèo ăn xong nôn ra thức ăn còn nguyên hạt thường do ăn quá nhanh, ăn quá nhiều một lúc, tranh ăn với mèo khác, hoặc đổi thức ăn đột ngột. Nhiều trường hợp đây là trớ, thức ăn trào ra từ thực quản gần như không cần gắng sức, chứ không phải nôn thật. Chia bữa nhỏ, dùng bát ăn chậm và cho mèo ăn ở chỗ yên tĩnh thường giải quyết được. Nôn thức ăn lặp lại nhiều ngày, mèo gầy đi, ho, khó nuốt, chảy dãi hay lừ đừ thì cần bác sĩ thú y kiểm tra dạ dày, thực quản và các bệnh mạn tính.
| Dấu hiệu | Có thể do | Việc làm |
|---|---|---|
| Ra hạt nguyên ngay sau khi ăn, mèo ăn lại luôn | Ăn vội, trớ | Bát ăn chậm, bữa nhỏ |
| Nôn sau khi đổi thức ăn mới | Đổi đột ngột, không hợp | Trộn dần với thức ăn cũ |
| Nôn khi ăn cùng mèo khác | Tranh ăn, căng thẳng | Tách chỗ ăn |
| Nôn thức ăn vài giờ sau bữa, đã tiêu một phần | Viêm dạ dày, dị ứng, bệnh mạn | Khám nếu lặp lại |
| Trớ thức ăn nhiều lần mỗi ngày, gầy đi, ho | Bệnh thực quản | Khám sớm |
| Nôn thức ăn kèm bỏ ăn, lừ đừ, nôn nhiều lần | Dị vật, viêm tuỵ, bệnh nặng | Đi thú y ngay |
Nôn hay trớ
Theo Merck Veterinary Manual, nôn là tống mạnh chất trong dạ dày và đoạn đầu ruột ra ngoài, trước đó mèo thường chảy dãi, nuốt liên tục, ọe và co bóp cơ bụng. Trớ là quá trình thụ động, không cần gắng sức; thức ăn trớ ra thường chưa tiêu và có thể thành khối dài theo hình thực quản.
Phân biệt hai kiểu này giúp bác sĩ biết vấn đề nằm ở thực quản hay ở dạ dày, ruột:
- Trớ: xảy ra ngay hoặc rất nhanh sau khi ăn, hạt nguyên, không có dịch vàng, mèo không có vẻ buồn nôn trước đó.
- Nôn: có thể vài phút tới vài giờ sau khi ăn, thức ăn đã nát một phần, có thể lẫn dịch vàng, mèo liếm môi, chảy dãi, bụng co thắt.
Vì sao mèo ăn xong bị nôn
Ăn quá nhanh. Mèo đói lâu, mèo từng sống ngoài đường, mèo ăn chung nhiều con hay nuốt vội. Dạ dày căng đột ngột, thức ăn trào ngược ra.
Ăn quá nhiều một lúc. Mèo được cho một bữa lớn mỗi ngày dễ ăn hết một lượt rồi nôn.
Hạt khô nở trong dạ dày. Hạt khô ăn vội, sau đó mèo uống nhiều nước, hạt nở ra làm dạ dày căng. Mèo hay nôn sau bữa hạt có thể thử chia hạt thành nhiều bữa nhỏ hoặc kết hợp thức ăn ướt.
Đổi thức ăn đột ngột. Theo Cornell Feline Health Center, thức ăn hỏng và nhiều thứ mèo ăn phải đều có thể gây nôn. Loại thức ăn mới, đổi hãng, đổi vị cũng có thể làm mèo nôn trong vài bữa đầu.
Dị ứng, không dung nạp thức ăn. Nôn lặp lại, kèm tiêu chảy, ngứa, có thể do thức ăn. Theo Cornell, nhiều mèo không dung nạp lactose, uống sữa có thể bị rối loạn tiêu hoá.
Búi lông. Búi lông trong dạ dày làm thức ăn khó xuống ruột, mèo nôn cả thức ăn lẫn lông.
Bệnh thực quản, dạ dày. Viêm thực quản, thực quản giãn, dị vật, viêm ruột mạn, u đường tiêu hoá. Nhóm này làm mèo nôn hoặc trớ lặp lại dù đã cho ăn chậm.
Cách cho ăn để mèo không nôn
- Dùng bát ăn chậm hoặc đồ chơi nhả hạt. Gờ nổi buộc mèo lấy từng ít hạt.
- Rải hạt trên đĩa phẳng, rộng nếu chưa có bát ăn chậm.
- Chia khẩu phần thành 3 đến 4 bữa nhỏ thay vì một hai bữa lớn.
- Tách chỗ ăn cho nhà nhiều mèo, mỗi con một bát ở chỗ riêng, yên tĩnh.
- Đổi thức ăn dần dần, trộn một phần thức ăn mới vào thức ăn cũ, tăng dần trong nhiều ngày.
- Không cho uống sữa bò.
- Chải lông hằng ngày cho mèo lông dài.
Thức ăn và chỗ ăn cũng ảnh hưởng
Ngoài tốc độ ăn, một vài điều nhỏ trong cách cho ăn có thể làm mèo nôn:
- Thức ăn lạnh lấy thẳng từ tủ lạnh: một số mèo nôn sau khi ăn pate quá lạnh. Để bớt lạnh hoặc trộn chút nước ấm trước khi cho ăn.
- Hạt quá nhỏ với mèo lớn: mèo nuốt chửng không nhai. Hạt to hơn buộc mèo nhai, ăn chậm lại.
- Chỗ ăn ồn, có chó hoặc trẻ nhỏ chạy qua: mèo ăn vội vì bị giật mình. Đặt bát ở chỗ yên tĩnh.
- Bát cạnh khay cát: mèo không thích ăn gần chỗ đi vệ sinh, có thể ăn vội rồi bỏ đi.
- Cho ăn tự do cả ngày với mèo tham ăn: mèo ăn liên tục, dạ dày luôn đầy. Chia bữa theo giờ.
Đổi từng điều một và theo dõi vài ngày để biết điều nào có tác dụng. Ghi lại ngày đổi và số lần nôn sau đó, để nếu phải đi khám thì bác sĩ biết những gì đã thử.
Mèo con nôn ra thức ăn
Mèo con dạ dày nhỏ, dễ nôn khi ăn no hoặc ăn vội. Theo Merck, mèo con cần nhiều bữa trong ngày bằng thức ăn dành riêng cho mèo con. Mèo con còn dễ nhiễm giun, có khi nôn ra cả giun. Mèo con nôn nhiều lần, kèm tiêu chảy, lừ đừ, bỏ bú thì đi thú y ngay. Xem mèo con bị nôn.
Khi nào đưa mèo đi thú y
Theo Merck, gọi bác sĩ thú y khi mèo nôn nhiều hơn một hai lần trong ngày, hoặc nôn kèm máu, đau bụng, ủ rũ, mất nước, yếu, sốt hay sút cân. Theo Cornell, mèo nôn nhiều hơn một lần mỗi tuần cũng nên được khám.
Với nôn thức ăn, cần đi khám sớm khi:
- Đã cho ăn chậm, chia bữa mà mèo vẫn nôn hoặc trớ nhiều ngày.
- Mèo gầy đi dù ăn đủ.
- Mèo khó nuốt, nuốt nhiều lần, chảy dãi khi ăn.
- Mèo ho, thở nhanh sau khi trớ. Thức ăn trớ ra có thể bị hít vào phổi.
- Nôn kèm bỏ ăn, lừ đừ, bụng chướng.
Quay video lúc mèo nôn hoặc trớ, ghi thời gian sau bữa ăn, loại thức ăn, để bác sĩ phân biệt nôn với trớ.
Các kiểu nôn khác như bọt trắng, dịch vàng, búi lông có trong bài mèo bị nôn. Mèo không chịu ăn sau khi nôn thì xem mèo không ăn là bị gì.
Câu hỏi thường gặp
Mèo ăn xong nôn ra hạt nguyên có sao không?
Một hai lần sau khi ăn vội thì thường không sao, dùng bát ăn chậm và chia bữa nhỏ. Lặp lại nhiều ngày, mèo gầy đi hoặc ho thì cần khám thực quản và dạ dày.
Mèo ăn hạt bị nôn có nên đổi sang pate?
Có thể thử chia hạt thành nhiều bữa nhỏ hoặc trộn thêm thức ăn ướt. Đổi dần để tránh nôn do đổi đột ngột. Vẫn nôn thì đi khám, vì có thể do dị ứng hoặc bệnh khác.
Mèo nôn xong lại ăn thức ăn vừa nôn có sao không?
Đây là hành vi hay gặp ở mèo trớ do ăn vội. Dọn chất nôn đi, cho mèo ăn lại bữa nhỏ sau một lúc, dùng bát ăn chậm.
Mèo nôn thức ăn sau khi đổi hãng thức ăn?
Quay lại loại cũ, sau đó đổi dần bằng cách trộn tăng dần thức ăn mới trong nhiều ngày. Vẫn nôn với loại mới thì loại đó có thể không hợp.
Mèo nôn thức ăn vài giờ sau khi ăn là sao?
Thức ăn đã nằm trong dạ dày lâu mà vẫn nôn ra có thể do viêm dạ dày, dị vật, búi lông hoặc bệnh chậm tiêu. Lặp lại thì cần khám.