Mèo bị nôn một lần rồi vẫn ăn, chơi, đi vệ sinh bình thường thường là do ăn quá nhanh, ăn quá nhiều hoặc nôn búi lông. Nôn nhiều lần trong một ngày, nôn ra máu, nôn kèm bỏ ăn, lừ đừ, tiêu chảy, hoặc mèo cố nôn mà không ra gì thì cần đưa đi thú y ngay. Mèo nôn từ một lần mỗi tuần trở lên kéo dài hàng tháng cũng không phải chuyện bình thường, dù mèo trông vẫn khoẻ.
| Kiểu nôn | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Ra hạt nguyên hình ngay sau khi ăn | Ăn vội, ăn nhiều, ọe từ thực quản | Chia bữa nhỏ, bát ăn chậm | Nếu lặp lại nhiều ngày |
| Búi lông hình ống | Liếm lông nhiều, mùa rụng lông | Chải lông mỗi ngày | Nếu nôn khan không ra búi lông |
| Bọt trắng hoặc dịch vàng lúc đói | Dạ dày rỗng, dịch mật | Cho ăn bữa nhỏ đều giờ | Nếu kèm bỏ ăn hoặc lặp lại |
| Nôn nhiều lần, không giữ được nước | Tắc ruột, ngộ độc, viêm tuỵ | Ngừng cho ăn, chở đi | Ngay lập tức |
| Nôn ra máu, dịch màu bã cà phê | Loét, dị vật, ngộ độc | Chụp ảnh chất nôn | Ngay lập tức |
Nôn và ọe khác nhau thế nào
Bác sĩ thú y sẽ hỏi câu này đầu tiên, vì nguyên nhân khác nhau.
- Nôn: mèo khó chịu trước đó, chảy nước dãi, liếm môi, rồi bụng co thắt mạnh nhiều nhịp. Chất ra thường đã tiêu một phần, có thể có dịch vàng.
- Ọe (trào ngược): thức ăn trào ra nhẹ nhàng, gần như không co bụng, thường ngay sau khi ăn. Hạt còn nguyên, có khi thành khối hình ống phủ chất nhầy.
Ọe hay gặp khi mèo ăn quá nhanh, nhưng ọe lặp lại có thể do bệnh ở thực quản.
Nguyên nhân mèo bị nôn
Theo Cornell Feline Health Center và VCA, nguyên nhân hay gặp gồm:
- Ăn nhanh, ăn quá nhiều, đổi thức ăn đột ngột.
- Búi lông, nhất là mèo lông dài.
- Ăn phải dị vật: dây chun, chỉ, sợi len, đồ chơi. Sợi chỉ có thể quấn ở gốc lưỡi và kéo ruột lại, rất nguy hiểm.
- Ngộ độc: hoa ly (mọi phần của cây, cả phấn hoa và nước trong bình cắm), thuốc của người như paracetamol, thuốc trị ve rận cho chó chứa permethrin, hành tỏi, sô cô la.
- Viêm dạ dày ruột, giun sán, virus.
- Bệnh mạn tính: bệnh thận, cường giáp (hay gặp ở mèo già), viêm ruột mạn, viêm tuỵ, tiểu đường, bệnh gan.
Đọc chất nôn
- Thức ăn nguyên hạt: ăn nhanh, ăn nhiều, hoặc ọe.
- Bọt trắng: dịch dạ dày lẫn không khí, hay gặp khi đói hoặc viêm dạ dày. Bọt trắng kèm bỏ ăn thì không nên chờ.
- Dịch vàng hoặc xanh: dịch mật, dạ dày rỗng lâu.
- Có máu đỏ hoặc màu bã cà phê: chảy máu ở dạ dày, cần khám ngay.
- Có giun: mèo cần được tẩy giun theo chỉ định.
- Có cỏ: mèo ăn cỏ rồi nôn, thường không đáng lo nếu chỉ thỉnh thoảng.
Chăm mèo nôn nhẹ tại nhà
Chỉ áp dụng khi mèo trưởng thành, nôn một hai lần, vẫn tỉnh táo:
- Để mèo nghỉ, dạ dày yên trong vài giờ. Vẫn để nước sạch, nhưng nếu mèo uống xong lại nôn thì phải đi khám.
- Sau đó cho một bữa rất nhỏ thức ăn mềm, dễ tiêu. Nếu không nôn lại, tăng dần trong một hai ngày.
- Dùng bát ăn chậm hoặc rải hạt ra đĩa rộng nếu mèo hay ăn vội.
- Chia khẩu phần thành 3 đến 4 bữa nhỏ mỗi ngày nếu mèo hay nôn dịch vàng lúc đói.
- Chải lông hằng ngày cho mèo lông dài.
- Cất dây chun, chỉ, kim, hoa ly và thuốc của người khỏi tầm mèo.
Không tự cho mèo uống thuốc chống nôn hay thuốc dạ dày của người.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Nôn từ 3 lần trở lên trong một ngày, hoặc uống nước vào lại nôn.
- Nôn ra máu, dịch màu bã cà phê, hoặc có mùi phân.
- Mèo cố nôn liên tục mà không ra gì.
- Nôn kèm tiêu chảy, bỏ ăn, lừ đừ, bụng chướng đau.
- Nghi mèo nuốt sợi chỉ, dây, đồ chơi, hoặc ăn phải chất độc.
- Mèo con, mèo già, mèo đang có bệnh thận, tiểu đường mà bị nôn.
- Mèo nôn kèm rặn tiểu không ra: mèo đực có thể bị tắc niệu đạo, đây là cấp cứu.
Nếu thấy sợi chỉ lòi ra ở miệng hoặc hậu môn, không được kéo. Sợi chỉ có thể đang cứa vào ruột.
Câu hỏi thường gặp
Mèo bị nôn ra thức ăn có sao không?
Nếu chỉ một lần sau khi ăn vội và mèo vẫn khoẻ thì thường không sao. Nôn ra thức ăn nhiều ngày liền, hoặc kèm sút cân, cần đi khám để kiểm tra dạ dày, thực quản và các bệnh mạn tính.
Mèo bị nôn bọt trắng bỏ ăn là bị gì?
Bọt trắng là dịch dạ dày. Khi kèm bỏ ăn, nguyên nhân có thể là viêm dạ dày, dị vật, viêm tuỵ, bệnh thận hoặc gan. Trường hợp này nên đưa mèo đi khám trong ngày, vì mèo bỏ ăn vài ngày còn có nguy cơ gan nhiễm mỡ.
Mèo không ăn nôn ra dịch vàng là sao?
Dịch vàng thường là dịch mật trào lên khi dạ dày rỗng lâu. Nếu mèo đói lâu rồi nôn một lần, cho ăn lại vẫn bình thường thì chia bữa nhỏ hơn. Nếu mèo bỏ ăn và nôn dịch vàng nhiều lần, cần đi thú y.
Mèo con bị nôn phải làm sao?
Mèo con dễ mất nước và hạ đường huyết. Nôn một lần sau khi ăn no có thể theo dõi, nhưng nôn nhiều lần, kèm tiêu chảy hay lừ đừ thì đưa đi thú y ngay, nhất là mèo con chưa tiêm phòng.