Mèo bị nôn bọt trắng: dạ dày rỗng, búi lông hay ho do hen, khi nào bỏ ăn là phải đi thú y

Bọt trắng mèo nôn ra thường là dịch dạ dày lẫn không khí. Hay gặp nhất khi dạ dày rỗng lâu, khi mèo bị viêm dạ dày nhẹ, hoặc khi mèo cố nôn búi lông mà chỉ ra bọt. Mèo nôn bọt trắng một lần rồi vẫn ăn, chơi bình thường thường có thể theo dõi tại nhà. Nôn bọt trắng kèm bỏ ăn, nôn nhiều lần trong ngày, lừ đừ, hoặc nôn khan liên tục thì cần đưa đi thú y. Mèo khom người sát sàn, vươn cổ ra trước và ho khan có thể không phải nôn mà là hen suyễn, cũng cần khám.

Vì sao là bọt trắng

Khi dạ dày không có thức ăn, lớp dịch nhầy và dịch vị trong dạ dày khi bị co bóp mạnh sẽ lẫn không khí, trào ra thành bọt trắng. Vì vậy bọt trắng thường thấy:

• Khi mèo nôn lúc bụng đói.
• Ở các lần nôn sau, khi thức ăn đã nôn hết.
• Khi mèo cố nôn búi lông mà búi lông chưa ra.

Nếu bọt có màu vàng là có lẫn dịch mật, xem mèo bị nôn để đọc thêm các màu chất nôn.

Nôn, nôn khan hay ho

Người nuôi hay gọi chung là "mèo nôn", nhưng có ba kiểu khác nhau:

• Nôn: bụng co thắt mạnh nhiều nhịp, mèo chảy dãi, liếm môi trước đó, ra bọt hoặc thức ăn.
• Nôn khan do búi lông: mèo ọe nhiều lần, cổ vươn, có khi ra búi lông hình ống, có khi chỉ ra bọt.
• Ho: mèo khom người sát sàn, vươn cổ ra trước, tiếng ho khan, có khi nuốt xuống hoặc ra chút bọt. Theo Cornell Feline Health Center, trong cơn hen nhiều mèo khom thân sát mặt đất và vươn cổ ra trước; hen ảnh hưởng khoảng 1% đến 5% số mèo.

Mèo "nôn khan" thường xuyên mà không bao giờ ra búi lông nên được khám phổi. Quay video lại lúc mèo có cơn giúp bác sĩ phân biệt ho với nôn.

Nguyên nhân nôn bọt trắng

Theo Cornell và Merck Veterinary Manual, nôn ở mèo có thể do:

• Dạ dày rỗng lâu, ăn một bữa mỗi ngày.
• Búi lông, nhất là mèo lông dài, mùa thay lông.
• Viêm dạ dày do ăn phải cỏ, cây, thức ăn hỏng.
• Dị vật: dây chun, sợi chỉ, len, mảnh đồ chơi.
• Ngộ độc: cây độc, thuốc của người, thuốc diệt côn trùng.
• Ký sinh trùng đường ruột.
• Viêm tuỵ, bệnh thận, bệnh gan, cường giáp, tiểu đường, viêm ruột mạn.

Mèo bệnh thận thường buồn nôn, nôn bọt hoặc dịch, uống nhiều, tiểu nhiều và gầy dần. Mèo già có các dấu hiệu này nên được xét nghiệm máu.

Nôn bọt trắng và bỏ ăn

Đây là tình huống không nên chờ. Nôn kèm bỏ ăn có thể do viêm dạ dày nặng, dị vật, viêm tuỵ, bệnh thận hay gan. Mèo bỏ ăn vài ngày, nhất là mèo béo, có nguy cơ gan nhiễm mỡ, một bệnh nặng cần điều trị dài. Xem thêm mèo không ăn là bị gì.

Đưa mèo đi thú y trong ngày nếu:

• Mèo nôn bọt trắng và không ăn từ một ngày trở lên.
• Nôn nhiều hơn một hai lần trong ngày, theo Merck.
• Nôn kèm máu, đau bụng, ủ rũ, mất nước, sốt, sút cân, theo Merck.
• Mèo nôn nhiều hơn một lần mỗi tuần kéo dài, theo Cornell.

Đi ngay khi mèo nôn liên tục, cố nôn không ra gì, bụng chướng, thở há miệng, lợi nhợt hoặc tím, hoặc nghi nuốt dây, chỉ.

Chăm mèo nôn bọt trắng nhẹ tại nhà

Chỉ áp dụng cho mèo trưởng thành, nôn một hai lần, vẫn tỉnh táo, vẫn uống nước:

1. Để dạ dày nghỉ vài giờ, vẫn để nước sạch.
2. Cho một bữa rất nhỏ thức ăn quen dùng. Không nôn lại thì tăng dần.
3. Chia khẩu phần thành nhiều bữa nhỏ trong ngày, thêm một bữa nhỏ trước khi ngủ.
4. Chải lông hằng ngày cho mèo lông dài.
5. Cất dây chun, chỉ, kim, cây cảnh độc khỏi tầm mèo.
6. Ghi lại số lần nôn, giờ nôn, trước hay sau ăn.

Không tự cho mèo uống thuốc chống nôn, thuốc dạ dày của người.

Mèo con nôn bọt trắng

Mèo con có ít dự trữ nước và năng lượng, nôn vài lần đã có thể mất nước, hạ đường huyết. Mèo con nôn bọt trắng một lần sau khi đói lâu có thể cho một bữa nhỏ thức ăn dành cho mèo con và theo dõi sát. Đưa mèo con đi thú y ngay nếu nôn nhiều lần, kèm tiêu chảy, lừ đừ, bỏ bú hoặc bỏ ăn, nhất là mèo con chưa tiêm phòng hoặc mới đón về từ nơi đông mèo, vì virus giảm bạch cầu mèo gây nôn và tiêu chảy rất nặng ở mèo con.

Bác sĩ thú y sẽ làm gì

Theo Cornell và Merck, bác sĩ hỏi bệnh sử, khám toàn thân, rồi tuỳ trường hợp làm xét nghiệm máu, xét nghiệm phân, xét nghiệm nước tiểu, chụp X-quang, siêu âm bụng. Nếu nghi mèo ho chứ không phải nôn, bác sĩ sẽ nghe phổi và có thể chụp X-quang ngực. Mèo mất nước được truyền dịch. Thuốc chống nôn, thuốc tẩy giun, thuốc cho đường hô hấp chỉ dùng khi có chỉ định và theo đúng liều bác sĩ kê.

Mang theo khi đi khám:

• Ảnh chất nôn, hoặc video lúc mèo nôn hay ho.
• Số lần nôn, giờ nôn, liên quan với bữa ăn.
• Loại thức ăn đang dùng, món mới cho ăn gần đây.
• Thuốc, sản phẩm diệt ve rận đã dùng cho mèo và cho chó trong nhà.
• Cây cảnh, hoá chất mèo có thể đã tiếp xúc.

Phòng búi lông

Theo Merck, mèo lông dài dễ bị búi lông hơn. Cách giảm:

• Chải lông mỗi ngày, nhất là mùa thay lông.
• Hỏi bác sĩ thú y về thức ăn hỗ trợ búi lông nếu mèo nôn búi lông thường xuyên.
• Mèo liếm lông quá mức do ngứa hoặc căng thẳng thì tìm nguyên nhân, xem mèo bị stress.

Theo Cornell, nôn búi lông khoảng một lần mỗi một đến hai tuần thường là mức lành tính. Nôn búi lông nhiều hơn, hoặc nôn khan mà không ra búi lông, cần khám.

Câu hỏi thường gặp

Mèo bị nôn bọt trắng có sao không?

Một lần lúc đói, mèo vẫn ăn uống bình thường thì thường không sao. Nôn lặp lại, kèm bỏ ăn, lừ đừ, tiêu chảy thì cần khám.

Mèo bị nôn bọt trắng bỏ ăn là bị gì?

Có thể do viêm dạ dày, dị vật, viêm tuỵ, bệnh thận hoặc gan. Đưa mèo đi thú y trong ngày, không chờ nhiều ngày vì nguy cơ gan nhiễm mỡ.

Mèo nôn khan ra bọt là do búi lông?

Có thể. Nhưng mèo khom sát sàn, vươn cổ ho khan mà không bao giờ ra búi lông có thể là hen suyễn. Quay video cơn đó để bác sĩ thú y xem.

Mèo nôn bọt trắng rồi vẫn chơi bình thường?

Theo dõi thêm, chia bữa nhỏ đều giờ, chải lông. Nếu nôn quá một lần mỗi tuần hoặc có dấu hiệu khác, đưa đi khám.

Có nên cho mèo uống thuốc dạ dày của người?

Không. Nhiều thuốc của người gây độc cho mèo. Chỉ dùng thuốc do bác sĩ thú y kê.