Mèo bị tiêu chảy thường do đổi thức ăn đột ngột, ăn phải đồ lạ, uống sữa, giun sán hoặc nhiễm virus, vi khuẩn. Mèo lớn còn ăn uống, chơi bình thường và chỉ đi lỏng một hai lần thì có thể chăm tại nhà và theo dõi khoảng 24 giờ. Mèo con, mèo chưa tiêm phòng, phân có máu, tiêu chảy kèm nôn hoặc mèo lừ đừ, bỏ ăn thì đưa đi thú y ngay.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Phân mềm sau khi đổi thức ăn, mèo vẫn khoẻ | Ruột chưa quen thức ăn mới | Quay lại thức ăn cũ, đổi dần | Nếu quá 2 đến 3 ngày chưa đỡ |
| Phân lỏng sau khi uống sữa bò | Không tiêu được đường lactose | Ngừng sữa | Nếu kéo dài |
| Phân có giun, mèo gầy, bụng to | Giun sán | Đưa đi tẩy giun theo chỉ định | Trong vài ngày |
| Phân lỏng tanh, có máu, nôn, sốt ở mèo con | Giảm bạch cầu (Parvo mèo) | Cách ly, giữ ấm | Ngay lập tức |
| Tiêu chảy kéo dài hàng tuần, sút cân | Viêm ruột mạn, cường giáp, bệnh ký sinh | Ghi nhật ký phân | Đặt lịch khám sớm |
Nguyên nhân mèo bị tiêu chảy
Theo Merck Veterinary Manual và VCA, tiêu chảy ở mèo có thể chia thành hai nhóm: cấp tính (mới xảy ra, vài ngày) và mạn tính (kéo dài từ 2 đến 3 tuần trở lên).
Tiêu chảy cấp hay do:
- Đổi thức ăn đột ngột, ăn thức ăn ôi, lục thùng rác.
- Uống sữa bò. Nhiều mèo trưởng thành không tiêu được lactose.
- Giun đũa, giun móc, sán dây, và các đơn bào như Giardia, cầu trùng. Mèo con hay bị.
- Virus giảm bạch cầu mèo (feline panleukopenia), rất hay gây chết ở mèo con chưa tiêm phòng.
- Ăn phải chất độc hoặc cây độc.
- Căng thẳng: chuyển nhà, có mèo mới, đi gửi.
Tiêu chảy mạn hay gặp ở mèo lớn tuổi hơn: viêm ruột mạn tính, dị ứng thức ăn, cường giáp, bệnh tuyến tuỵ, u đường ruột.
Cách kiểm tra mức độ tại nhà
- Xem phân. Mềm mất khuôn khác với lỏng như nước. Có máu tươi, có máu đen như bã cà phê, có chất nhầy hay có giun thì ghi lại, chụp ảnh.
- Đếm số lần. Một hai lần khác với đi liên tục cả ngày.
- Xem mèo có ăn, uống không. Mèo còn ăn, còn đòi chơi là dấu hiệu tốt.
- Kiểm tra mất nước. Véo nhẹ da gáy rồi thả. Da trở về chậm, lợi khô dính là mèo đang mất nước.
- Nhớ lại 2 đến 3 ngày trước. Mèo có ăn gì lạ, có đổi thức ăn, có tiếp xúc mèo lạ, đã tiêm phòng và tẩy giun chưa.
Chăm mèo lớn bị tiêu chảy nhẹ tại nhà
Chỉ áp dụng cho mèo trưởng thành, còn tỉnh táo, không nôn, không có máu trong phân:
- Cho uống nước đầy đủ. Đặt thêm bát nước sạch gần chỗ mèo nằm.
- Cho ăn bữa nhỏ, chia nhiều lần. Có thể dùng thức ăn tiêu hoá của thú y hoặc thịt gà luộc xé nhỏ, không da, không xương, không gia vị, trong 1 đến 2 ngày.
- Ngừng sữa bò, đồ ăn vặt, đồ ăn của người.
- Nếu vừa đổi thức ăn thì quay lại loại cũ, sau đó đổi dần trong khoảng 7 đến 10 ngày.
- Lau sạch vùng hậu môn, dọn khay cát thường xuyên, rửa tay sau khi dọn.
Không nhịn ăn kéo dài cho mèo. Mèo bỏ ăn vài ngày có nguy cơ gan nhiễm mỡ, VCA ghi nhận bệnh này hay xảy ra sau vài ngày mèo gần như không ăn, nhất là mèo béo.
Không tự cho mèo uống thuốc cầm tiêu chảy của người. Một số thuốc của người có thành phần gây độc cho mèo, và thuốc cầm tiêu chảy có thể che đi bệnh nhiễm trùng. Thuốc, men vi sinh hay thuốc tẩy giun nên dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y.
Mèo con bị tiêu chảy
Mèo con nhỏ người nên mất nước và hạ đường huyết nhanh hơn nhiều so với mèo lớn. Mèo con dưới 3 tháng hoặc chưa tiêm đủ mũi, nếu tiêu chảy kèm nôn, bỏ bú, sốt hoặc lạnh người, cần đi thú y trong ngày. Bệnh giảm bạch cầu mèo lây rất mạnh, virus sống lâu ngoài môi trường. Nếu nhà có nhiều mèo, hãy cách ly con bị bệnh và báo bác sĩ.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Mèo con hoặc mèo chưa tiêm phòng bị tiêu chảy.
- Phân có máu tươi nhiều, phân đen như hắc ín.
- Tiêu chảy kèm nôn nhiều lần.
- Mèo lừ đừ, bỏ ăn, trốn, lạnh người hoặc sốt.
- Lợi nhợt, khô, mèo có dấu hiệu mất nước.
- Nghi mèo ăn phải chất độc, thuốc của người, cây độc như hoa ly.
- Tiêu chảy quá 24 đến 48 giờ ở mèo lớn chưa đỡ, hoặc tái đi tái lại.
Khi đi, mang theo một ít phân mới (bọc túi nilon) để bác sĩ xét nghiệm, và ghi lại mèo đã ăn gì, uống thuốc gì.
Phòng tiêu chảy cho mèo
- Tiêm phòng đầy đủ, nhất là mũi phòng giảm bạch cầu.
- Tẩy giun định kỳ theo lịch bác sĩ thú y đưa ra.
- Đổi thức ăn từ từ.
- Không cho uống sữa bò, không cho ăn đồ thừa có hành, tỏi, gia vị.
- Giữ khay cát sạch.
Câu hỏi thường gặp
Mèo bị tiêu chảy nên ăn gì?
Mèo lớn tiêu chảy nhẹ có thể ăn bữa nhỏ gồm thức ăn tiêu hoá của thú y hoặc thịt gà luộc xé nhỏ, không gia vị, trong 1 đến 2 ngày rồi quay lại thức ăn thường. Luôn có nước sạch. Không cho uống sữa bò.
Mèo bị tiêu chảy uống thuốc gì?
Không nên tự cho mèo uống thuốc, nhất là thuốc của người. Paracetamol và nhiều thuốc giảm đau của người rất độc với mèo. Bác sĩ thú y sẽ chọn thuốc sau khi xem mèo và có thể xét nghiệm phân.
Mèo con bị tiêu chảy bỏ ăn có nguy hiểm không?
Có. Mèo con mất nước và hạ đường huyết rất nhanh. Tiêu chảy kèm bỏ ăn, nôn hoặc lừ đừ ở mèo con có thể là bệnh giảm bạch cầu, cần đưa đi thú y trong ngày.
Mèo bị tiêu chảy bao lâu thì khỏi?
Tiêu chảy nhẹ do đổi thức ăn thường đỡ sau 1 đến 3 ngày khi quay lại thức ăn quen. Nếu quá thời gian này, hoặc tái đi tái lại, mèo cần được khám để tìm nguyên nhân.