Dịch vàng mèo nôn ra thường là dịch mật. Dịch mật do gan tiết ra, đổ vào ruột non, và có thể trào ngược lên dạ dày khi dạ dày rỗng lâu. Mèo nôn dịch vàng một lần lúc đói, như sáng sớm hay trước bữa, sau đó vẫn ăn, chơi, đi vệ sinh bình thường, thường chỉ cần chia bữa nhỏ và đều giờ. Mèo nôn dịch vàng nhiều lần, nôn kèm bỏ ăn, lừ đừ, tiêu chảy, đau bụng, lợi hoặc tròng trắng mắt vàng thì cần đưa đi thú y trong ngày.
| Tình huống | Có thể do | Việc làm |
|---|---|---|
| Nôn dịch vàng một lần buổi sáng, ăn lại bình thường | Dạ dày rỗng lâu | Chia bữa nhỏ, thêm bữa tối muộn |
| Nôn dịch vàng lặp lại nhiều tuần | Viêm dạ dày ruột mạn, dị ứng thức ăn, bệnh khác | Khám thú y |
| Nôn dịch vàng kèm bỏ ăn | Viêm tuỵ, bệnh gan, dị vật | Khám trong ngày |
| Nôn liên tục, không giữ được nước | Tắc ruột, ngộ độc | Đi thú y ngay |
| Nôn kèm lợi, mắt, da vàng | Bệnh gan, tan máu | Đi thú y ngay |
| Nôn dịch vàng có máu hoặc màu bã cà phê | Loét, chảy máu dạ dày | Đi thú y ngay |
Vì sao mèo nôn ra dịch vàng
Khi mèo không ăn trong nhiều giờ, dạ dày rỗng nhưng vẫn tiết axit, và dịch mật từ ruột non có thể trào ngược lên. Hỗn hợp này kích thích niêm mạc dạ dày, mèo buồn nôn và nôn ra dịch lỏng màu vàng, có khi lẫn bọt trắng. Kiểu này hay xảy ra vào sáng sớm, sau một đêm dài không ăn, hoặc ở mèo chỉ được ăn một bữa mỗi ngày.
Dịch vàng cũng xuất hiện trong các lần nôn do bệnh, vì khi đã nôn hết thức ăn, những lần nôn sau chỉ còn dịch mật. Do đó màu vàng không cho biết bệnh gì, chỉ cho biết dạ dày đã rỗng lúc nôn. Cần xem thêm mèo nôn bao nhiêu lần, có kèm dấu hiệu gì khác.
Các nguyên nhân cần nghĩ tới
Theo Cornell Feline Health Center và Merck Veterinary Manual, nôn ở mèo có thể do:
- Búi lông, ăn nhanh, đổi thức ăn đột ngột.
- Ăn phải cây độc, thức ăn hỏng, thuốc của người, dây chun, sợi chỉ.
- Ký sinh trùng đường ruột, táo bón.
- Viêm ruột mạn (IBD), dị ứng hoặc không dung nạp thức ăn.
- Viêm tuỵ, bệnh gan, bệnh thận, cường giáp, tiểu đường.
- Dị vật gây tắc ruột, khối u đường tiêu hoá.
Mèo già nôn dịch vàng lặp lại, gầy đi dù vẫn ăn, uống nhiều nước thì cần kiểm tra các bệnh mạn tính như cường giáp, bệnh thận.
Khi nào đưa mèo đi thú y
Theo Merck, nên gọi bác sĩ thú y khi mèo nôn nhiều hơn một hai lần trong ngày, hoặc nôn kèm máu, đau bụng, ủ rũ, mất nước, yếu, sốt hay sút cân. Theo Cornell, mèo nôn nhiều hơn một lần mỗi tuần, hoặc nôn kèm lừ đừ, yếu, bỏ ăn, có máu, uống nhiều nước hay tiêu chảy cũng cần được khám.
Đi thú y ngay khi:
- Nôn liên tục, uống nước vào lại nôn.
- Mèo cố nôn mà không ra gì.
- Lợi, tròng trắng mắt hoặc da tai có màu vàng.
- Bụng chướng, mèo kêu đau khi chạm bụng, nằm co.
- Nghi mèo nuốt dây, chỉ, đồ chơi, hoặc ăn phải chất độc.
- Mèo con, mèo già, mèo đang có bệnh thận, tiểu đường bị nôn.
Mèo bỏ ăn vài ngày có nguy cơ gan nhiễm mỡ, nhất là mèo thừa cân. Mèo nôn dịch vàng và không ăn từ một ngày trở lên thì không nên chờ thêm.
Chăm mèo nôn dịch vàng nhẹ tại nhà
Chỉ áp dụng cho mèo trưởng thành, nôn một hai lần, vẫn tỉnh táo, không có dấu hiệu ở mục trên:
- Để nước sạch cho mèo uống. Nếu mèo uống xong lại nôn thì đi khám.
- Sau vài giờ, cho một bữa rất nhỏ thức ăn mèo quen dùng. Không nôn lại thì trở về khẩu phần thường trong một hai ngày.
- Chia tổng khẩu phần trong ngày thành 3 đến 4 bữa nhỏ, cách đều nhau.
- Cho một bữa nhỏ trước khi đi ngủ để dạ dày không rỗng quá lâu qua đêm.
- Máy cho ăn hẹn giờ giúp có một bữa nhỏ vào sáng sớm nếu mèo hay nôn lúc đó.
- Ghi lại ngày giờ mỗi lần nôn, trước hay sau bữa, để kể với bác sĩ nếu nôn tiếp.
Không tự cho mèo uống thuốc chống nôn, thuốc dạ dày hay thuốc giảm đau của người. Nhiều thuốc của người gây độc cho mèo.
Dịch vàng, bọt trắng hay dịch xanh
Màu chất nôn giúp mô tả với bác sĩ, dù không tự chẩn đoán được bệnh:
- Vàng trong: dịch mật, dạ dày rỗng.
- Vàng lẫn bọt trắng: dịch mật lẫn dịch dạ dày và không khí.
- Xanh lá: dịch mật đậm hơn, hoặc mèo đã ăn cỏ, cây.
- Nâu, có mùi hôi như phân: có thể tắc ruột, đi thú y ngay.
- Đỏ hoặc như bã cà phê: có máu, đi thú y ngay.
Chụp ảnh chất nôn trước khi dọn. Ảnh giúp bác sĩ thấy màu và độ đặc chính xác hơn lời mô tả.
Mèo nôn dịch vàng lặp lại nhiều tuần
Nếu mèo nôn dịch vàng vào sáng sớm nhiều tuần liền dù đã chia bữa, hoặc nôn hơn một lần mỗi tuần, cần khám để tìm bệnh mạn tính như viêm ruột mạn, dị ứng thức ăn, bệnh thận, cường giáp. Mèo vẫn ăn và vẫn chơi không có nghĩa là không có bệnh.
Bác sĩ thú y sẽ làm gì
Theo Cornell và Merck, bác sĩ hỏi kỹ bệnh sử, khám toàn thân, rồi tuỳ trường hợp làm xét nghiệm máu, xét nghiệm phân, xét nghiệm nước tiểu, chụp X-quang, siêu âm bụng. Nếu nghi viêm ruột mạn hoặc u, có thể cần nội soi và sinh thiết. Mèo mất nước được truyền dịch. Thuốc chống nôn, thuốc tẩy giun, thay đổi chế độ ăn chỉ dùng khi có chỉ định.
Chuẩn bị trước khi đi khám: ảnh chụp chất nôn, số lần nôn, thời điểm, loại thức ăn đang dùng, các thay đổi gần đây trong nhà.
Mèo con nôn ra dịch vàng
Mèo con có dự trữ năng lượng và nước ít, mất nước và hạ đường huyết nhanh. Mèo con nôn dịch vàng một lần sau khi bỏ bữa có thể cho ăn bữa nhỏ và theo dõi sát. Nôn nhiều lần, kèm tiêu chảy, lừ đừ, nhất là mèo con chưa tiêm phòng, thì đưa đi thú y ngay. Xem thêm mèo con bị nôn.
Các kiểu nôn khác như nôn ra thức ăn, búi lông, bọt trắng có trong bài mèo bị nôn. Mèo nôn kèm tiêu chảy thì xem mèo bị nôn và tiêu chảy.
Câu hỏi thường gặp
Mèo nôn ra dịch vàng có nguy hiểm không?
Một lần lúc đói, mèo vẫn ăn uống bình thường thì thường không nguy hiểm. Nôn nhiều lần, kèm bỏ ăn, lừ đừ, vàng lợi hoặc đau bụng thì cần khám ngay.
Mèo nôn ra dịch vàng cách chữa thế nào?
Với nôn lúc đói, chia khẩu phần thành nhiều bữa nhỏ, thêm bữa trước khi ngủ. Nôn do bệnh thì phải khám để tìm nguyên nhân, không tự dùng thuốc của người.
Vì sao mèo hay nôn dịch vàng vào buổi sáng?
Sau một đêm không ăn, dạ dày rỗng lâu nên dịch mật dễ trào lên. Cho mèo một bữa nhỏ trước khi ngủ hoặc dùng máy cho ăn hẹn giờ vào sáng sớm.
Mèo nôn dịch vàng và bỏ ăn phải làm sao?
Đưa mèo đi thú y trong ngày. Nôn kèm bỏ ăn có thể do viêm tuỵ, bệnh gan, dị vật. Mèo bỏ ăn vài ngày còn có nguy cơ gan nhiễm mỡ.
Mèo nôn dịch vàng có bọt trắng là sao?
Bọt trắng là dịch dạ dày lẫn không khí, dịch vàng là dịch mật. Cả hai hay gặp khi dạ dày rỗng. Kèm bỏ ăn hoặc nôn lặp lại thì cần khám.