Theo bảng tham chiếu của Merck Veterinary Manual, nhiệt độ trực tràng bình thường của mèo là 38,1 đến 39,2°C. Mèo sốt thật thường có nhiệt độ khoảng 39,5 đến 41,1°C, hay kèm bỏ ăn, lừ đừ, nằm trốn, lông xơ. Mèo nghi sốt kèm bỏ ăn quá một ngày, mèo sốt kèm lừ đừ, hoặc mèo con, mèo già bị sốt thì cần đi thú y; không cho mèo uống thuốc hạ sốt của người.
| Nhiệt độ trực tràng | Ý nghĩa theo Merck | Việc làm |
|---|---|---|
| 38,1 đến 39,2°C | Bình thường | Theo dõi nếu mèo có dấu hiệu khác |
| Cao hơn 39,2°C nhưng dưới 39,5°C | Hơi cao, có thể do vừa chạy nhảy, sợ hãi khi đo | Để mèo nghỉ rồi đo lại |
| 39,5 đến 41,1°C | Khoảng nhiệt độ hay gặp khi sốt thật | Gọi thú y, đi khám trong ngày nếu kèm bỏ ăn, lừ đừ |
| Từ 41,1°C trở lên, hoặc sau khi ở nơi nóng | Nguy hiểm, thường do say nắng, co giật | Làm mát nhẹ và đi cấp cứu ngay |
| Thấp hơn 38,1°C kèm lừ đừ, lạnh người | Dưới mức bình thường | Giữ ấm và đi cấp cứu |
Vì sao mèo bị sốt
Theo Merck, nhiệt độ cơ thể do vùng dưới đồi trong não điều chỉnh, giống bộ điều nhiệt. Khi sốt thật, bộ điều nhiệt này được đặt lên mức cao hơn để chống lại bệnh. Sốt có thể do nhiễm trùng, viêm, bệnh miễn dịch hoặc ung thư. Ở mèo, nhiễm trùng là nguyên nhân hay gặp nhất.
Những nguyên nhân thường gặp ở mèo nhà:
- Nhiễm trùng hô hấp trên (hắt xì, sổ mũi, chảy nước mắt).
- Áp xe do cắn nhau, hay gặp ở mèo đực thả rông. Vết cắn nhỏ, sưng đau sau vài ngày.
- Nhiễm virus như giảm bạch cầu mèo, đặc biệt ở mèo con chưa tiêm phòng.
- Viêm tuỵ, viêm đường tiết niệu, viêm răng lợi nặng.
- Phản ứng nhẹ sau tiêm phòng, thường tự hết trong một, hai ngày.
Merck phân biệt sốt thật với tăng thân nhiệt do say nắng, co giật: trong các trường hợp này bộ điều nhiệt không đổi mà cơ thể nóng lên quá mức, có thể lên 41,1°C hoặc cao hơn và rất nguy hiểm.
Dấu hiệu mèo bị sốt
Sờ tai, sờ mũi không đủ để biết mèo có sốt. Mũi khô, tai ấm có thể gặp ở mèo khoẻ. Các dấu hiệu gợi ý mèo đang sốt:
- Bỏ ăn hoặc ăn ít hẳn.
- Lừ đừ, ngủ nhiều, không muốn chơi.
- Nằm trốn ở góc tối, gầm giường.
- Lông xơ, không chải chuốt.
- Thở nhanh hơn bình thường khi nằm yên.
- Uống ít nước hoặc uống nhiều bất thường.
- Kèm theo hắt xì, nôn, tiêu chảy, đi khập khiễng hoặc có chỗ sưng.
Cách đo nhiệt độ cho mèo
Cách chính xác nhất là đo ở trực tràng bằng nhiệt kế điện tử. Nhiều mèo không chịu đo, và làm sai có thể gây trầy xước. Nếu mèo quá sợ hoặc cào cắn, bỏ qua bước này và đưa đi thú y.
- Chuẩn bị nhiệt kế điện tử đầu mềm, dùng riêng cho mèo, và gel bôi trơn gốc nước.
- Nhờ một người giữ mèo nằm nghiêng hoặc đứng, quấn khăn nhẹ.
- Bôi gel lên đầu nhiệt kế, nhẹ nhàng đưa phần đầu đo vào hậu môn, không ép, dừng lại nếu mèo giãy mạnh.
- Giữ đến khi máy báo, rút ra, lau sạch và khử trùng nhiệt kế.
Nhiệt kế đo tai dành cho người thường cho kết quả không đáng tin ở mèo. Mèo vừa chạy, vừa bị bắt giữ, vừa đi xe có thể tăng nhiệt độ tạm thời vì căng thẳng, nên đo lại sau khi mèo đã yên.
Việc làm tại nhà khi mèo sốt nhẹ
Áp dụng cho mèo lớn, sốt nhẹ, vẫn tỉnh, còn uống nước:
- Để mèo nằm nơi yên tĩnh, thoáng, không quá nóng hay quá lạnh.
- Đặt nước sạch gần chỗ nằm. Có thể thêm pate ướt để mèo nhận thêm nước.
- Mời ăn bữa nhỏ, thức ăn có mùi thơm, hâm ấm nhẹ.
- Theo dõi nhiệt độ, lượng ăn, lượng nước và việc đi vệ sinh, ghi lại để báo bác sĩ.
Không chườm đá, không tắm nước lạnh khi mèo sốt thật. Merck giải thích rằng khi sốt, cơ thể đang chủ động giữ nhiệt độ cao, nên làm mát bằng nước đi ngược cơ chế của cơ thể. Riêng trường hợp nghi say nắng (mèo bị nhốt trong xe, phòng kín nóng, thở há miệng), Cornell hướng dẫn đưa mèo tới chỗ mát có gió, làm ướt lông nhẹ bằng nước mát (không lạnh buốt) và gọi thú y ngay.
Thuốc tuyệt đối không cho mèo uống
- Paracetamol (acetaminophen). Theo Merck, thuốc này gây ngộ độc ở mèo, làm hỏng hồng cầu và gan. Merck ghi nhận có mèo đã có triệu chứng ngộ độc ở lượng rất nhỏ so với viên thuốc của người.
- Aspirin, ibuprofen và các thuốc giảm đau, hạ sốt khác của người.
- Kháng sinh còn thừa của người hoặc của thú cưng khác.
Thuốc hạ sốt, kháng sinh hay truyền dịch cho mèo chỉ dùng khi bác sĩ thú y đã khám và kê đơn theo cân nặng của mèo.
Khi nào đưa mèo đi thú y
Đi ngay trong ngày nếu:
- Nhiệt độ từ 39,5°C trở lên kèm bỏ ăn hoặc lừ đừ, hoặc thấp hơn 38,1°C kèm lạnh người.
- Mèo bỏ ăn hoàn toàn quá 24 giờ.
- Mèo con, mèo già, mèo đang có bệnh mạn tính bị sốt.
- Sốt kèm nôn, tiêu chảy, khó thở, co giật, vàng da, đi tiểu khó.
- Có chỗ sưng đau, chảy mủ nghi áp xe.
- Nghi mèo ăn phải thuốc của người.
- Nghi say nắng.
Nếu sốt nhẹ nhưng không đỡ sau 24 đến 48 giờ, hoặc sốt tái đi tái lại, cũng nên đặt lịch khám. Merck cho biết khi sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, bác sĩ thường cần xét nghiệm máu, nước tiểu và chụp X-quang để tìm bệnh.
Mèo bỏ ăn khi sốt nguy hiểm thế nào
Mèo bỏ ăn nhiều ngày có nguy cơ gan nhiễm mỡ, nhất là mèo béo. Vì vậy không để mèo nhịn ăn kéo dài chờ "hết sốt rồi ăn lại". Bài mèo không ăn là bị gì có thêm cách xử lý khi mèo bỏ ăn. Nếu mèo sốt kèm hắt xì, chảy nước mũi, xem bài mèo bị hắt xì sổ mũi.
Câu hỏi thường gặp
Nhiệt độ bình thường của mèo là bao nhiêu?
Theo Merck Veterinary Manual, nhiệt độ trực tràng bình thường của mèo là 38,1 đến 39,2°C, cao hơn người. Mèo sợ hãi, vừa vận động có thể cao hơn một chút.
Làm sao biết mèo bị sốt mà không có nhiệt kế?
Không có cách chắc chắn. Mèo bỏ ăn, lừ đừ, nằm trốn, lông xơ, thở nhanh là dấu hiệu gợi ý. Tai nóng hay mũi khô không đủ để kết luận. Mèo có các dấu hiệu này quá một ngày nên đi khám.
Mèo bị sốt bỏ ăn phải làm sao?
Giữ mèo ở nơi yên tĩnh, có nước sạch, mời ăn bữa nhỏ thức ăn ướt hâm ấm. Nếu mèo bỏ ăn hoàn toàn quá 24 giờ, hoặc là mèo con, mèo già, cần đi thú y.
Mèo sốt có cho uống paracetamol được không?
Không. Theo Merck, paracetamol (acetaminophen) gây ngộ độc nặng ở mèo. Không dùng bất kỳ thuốc hạ sốt, giảm đau nào của người cho mèo.
Mèo sốt sau tiêm phòng có sao không?
Mèo có thể mệt, sốt nhẹ trong một, hai ngày sau tiêm. Nếu mèo sưng mặt, nôn, khó thở hoặc sốt quá hai ngày, cần gọi bác sĩ thú y.
Mèo sốt có lây sang người không?
Sốt là dấu hiệu, không phải bệnh, nên có lây hay không tuỳ nguyên nhân. Phần lớn bệnh gây sốt ở mèo như cúm mèo, giảm bạch cầu không lây sang người. Vẫn nên rửa tay sau khi chăm mèo ốm và hỏi bác sĩ thú y khi đã có chẩn đoán.