Mèo bị hắt xì sổ mũi thường do cúm mèo, tên chuyên môn là viêm đường hô hấp trên, chủ yếu do herpes virus mèo (FHV-1) và calicivirus. Mèo lớn còn ăn, còn tỉnh táo thì thường tự đỡ sau khoảng 1 đến 3 tuần nếu được giữ ấm, lau mũi và cho ăn đủ. Mèo bỏ ăn quá 24 giờ, thở há miệng, nước mũi đặc xanh kéo dài, mèo con, mèo già, hoặc mèo chưa tiêm phòng thì cần đi thú y sớm.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Hắt xì vài lần, mèo vẫn khoẻ | Bụi, mùi mạnh, cát bụi | Đổi cát ít bụi, tránh xịt thơm | Nếu kéo dài vài ngày |
| Hắt xì, nước mũi trong, chảy nước mắt | Cúm mèo giai đoạn đầu | Giữ ấm, cách ly, lau mũi | Nếu bỏ ăn hoặc sau vài ngày không đỡ |
| Loét lưỡi, chảy dãi, sốt | Calicivirus | Cho ăn mềm, thơm | Trong 1 đến 2 ngày |
| Dịch mũi vàng xanh, đặc | Nhiễm khuẩn thứ phát | Lau sạch | Sớm |
| Thở há miệng, thở nhanh, ho nhiều | Viêm phổi, nặng | Giữ yên, chở đi | Ngay |
| Chảy mũi một bên kéo dài, có máu | Dị vật, polyp, u, nấm mũi | Không ngoáy mũi | Đặt lịch khám |
Cúm mèo lây thế nào
Theo Cornell Feline Health Center và International Cat Care, herpes virus và calicivirus gây phần lớn các ca viêm đường hô hấp trên ở mèo. Bệnh lây qua nước mũi, nước mắt, nước bọt khi mèo tiếp xúc nhau, dùng chung bát, và qua tay, quần áo người. Nơi đông mèo như trại, cửa hàng, nhà nuôi nhiều mèo rất dễ bùng dịch.
Mèo từng nhiễm herpes mang virus suốt đời. Khi căng thẳng (chuyển nhà, đi gửi, có mèo mới, sau phẫu thuật), bệnh có thể tái phát. Cúm mèo không lây sang người theo hiểu biết hiện nay.
Dấu hiệu cúm mèo
- Hắt xì liên tục, nước mũi trong rồi chuyển đục.
- Chảy nước mắt, ghèn, viêm kết mạc.
- Sốt, mệt, nằm nhiều.
- Nghẹt mũi, thở khò khè, bỏ ăn vì không ngửi được mùi.
- Loét lưỡi, loét miệng, chảy dãi (hay gặp khi do calicivirus).
- Loét giác mạc (hay gặp khi do herpes).
Mèo dựa vào mùi để ăn. Mũi nghẹt thì mèo có thể bỏ ăn dù không đau ở đâu khác. Mèo bỏ ăn vài ngày có nguy cơ gan nhiễm mỡ, nên việc giữ mèo ăn là quan trọng nhất khi chăm tại nhà.
Cách chăm mèo hắt xì sổ mũi tại nhà
Áp dụng cho mèo lớn còn ăn, tỉnh táo:
- Cách ly mèo bệnh khỏi mèo khác. Dùng bát, khay cát riêng. Rửa tay sau khi chạm vào mèo bệnh.
- Lau mũi và mắt bằng bông thấm nước ấm, vài lần mỗi ngày.
- Cho hít hơi ấm: để mèo nằm trong lồng trong phòng tắm có hơi nước từ vòi sen nóng khoảng 10 đến 15 phút, vài lần mỗi ngày. Không đặt mèo gần nước sôi.
- Cho ăn đồ thơm, ấm: hâm pate ấm nhẹ để mùi bốc lên. Chia bữa nhỏ.
- Đảm bảo uống nước, đặt bát nước gần chỗ nằm.
- Giữ ấm, tránh gió lùa, máy lạnh thổi thẳng.
- Theo dõi lượng ăn, nhịp thở, nhiệt độ mỗi ngày.
Không cho mèo uống thuốc cảm, hạ sốt, kháng sinh của người. Paracetamol rất độc với mèo: chỉ một lượng nhỏ có thể phá huỷ hồng cầu, làm lợi chuyển nâu tím, mặt sưng, khó thở và tử vong. Không nhỏ thuốc nhỏ mũi của người cho mèo.
Ở phòng khám sẽ làm gì
Bác sĩ thú y khám mũi, miệng, mắt, nghe phổi. Tuỳ mức độ, bác sĩ có thể kê thuốc, truyền dịch, cho ăn hỗ trợ bằng ống nếu mèo bỏ ăn lâu. Mèo chảy mũi một bên kéo dài có thể cần soi mũi, chụp phim để tìm dị vật, polyp hay nấm.
Phòng cúm mèo
- Tiêm phòng các mũi cơ bản cho mèo, trong đó có herpes và calicivirus, theo lịch bác sĩ thú y. Vắc xin không ngăn được hết nhưng giúp bệnh nhẹ hơn nhiều.
- Cách ly mèo mới về khoảng 2 tuần trước khi cho gặp mèo cũ.
- Giảm căng thẳng cho mèo từng nhiễm herpes.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Mèo bỏ ăn quá 24 giờ, mèo con bỏ bú.
- Thở há miệng, thở nhanh, thở gắng bụng, lợi tím.
- Sốt cao, lừ đừ, nằm im một chỗ.
- Mèo con, mèo già, mèo chưa tiêm phòng, mèo đang có bệnh khác.
- Mắt đục, nheo mắt, loét giác mạc.
- Không đỡ sau 7 đến 10 ngày chăm tại nhà.
Câu hỏi thường gặp
Mèo bị hắt xì nhiều có sao không?
Hắt xì vài lần trong ngày do bụi thường không sao. Hắt xì liên tục kèm sổ mũi, chảy nước mắt thì thường là cúm mèo. Cần theo dõi ăn uống, nhịp thở và đi khám nếu bỏ ăn.
Mèo con bị hắt hơi sổ mũi phải làm sao?
Giữ ấm, lau mũi bằng bông ấm, cho hít hơi ấm, cho ăn đồ thơm. Mèo con dễ mất nước và kiệt sức khi bỏ bú, nên đưa đi thú y sớm hơn mèo lớn, nhất là khi chưa tiêm phòng.
Mèo bị cảm có tự khỏi không?
Nhiều mèo lớn tự đỡ sau 1 đến 3 tuần. Nhưng mèo bỏ ăn, nhiễm khuẩn thứ phát hay viêm phổi thì cần điều trị. Mèo nhiễm herpes có thể tái phát suốt đời.
Mèo bị khò khè là bị gì?
Khò khè khi ngủ, khi thở thường do nghẹt mũi vì cúm mèo. Nếu mèo thở há miệng, thở gắng hoặc ho từng cơn, có thể là hen mèo, viêm phổi hay bệnh tim, cần đi khám ngay.