Mèo bị rụng lông ở tai thường do một trong năm nguyên nhân: ghẻ, rận tai làm mèo gãi trụi lông sau tai, nấm da, dị ứng muỗi đốt, và tổn thương do nắng ở mèo tai trắng. Vị trí rụng lông, kiểu vảy và mức ngứa giúp đoán nguyên nhân, nhưng phần lớn cần bác sĩ thú y cạo da, soi ráy tai hoặc soi nấm để chắc chắn. Mèo ngứa dữ dội, vảy dày lan ra mặt và cổ, tai sưng phồng, chóp tai trắng đỏ bong vảy lâu không lành, hoặc nhà có người nổi mảng tròn trên da thì cần đưa đi khám.
| Vị trí và dấu hiệu | Nguyên nhân hay gặp | Mức khẩn |
|---|---|---|
| Vùng lông thưa giữa mắt và tai, da bình thường | Đặc điểm tự nhiên | Không cần làm gì |
| Mép tai, đầu, cổ có vảy vàng xám, ngứa dữ | Ghẻ Notoedres | Khám sớm, lây cả đàn |
| Sau tai trụi, trong tai có ráy đen, lắc đầu | Rận tai, mèo tự gãi | Khám, trị cả đàn |
| Mảng tròn trụi lông, vảy mịn, ít ngứa | Nấm da | Khám, có thể lây người |
| Mặt ngoài tai, sống mũi có vết loét đóng mài | Dị ứng muỗi đốt | Khám nếu lâu lành |
| Chóp tai trắng đỏ, bong vảy, lông thưa | Tổn thương do nắng | Khám, theo dõi ung thư da |
| Tai sưng phồng mềm như túi nước | Tụ máu vành tai | Khám sớm |
Vùng lông thưa trước tai là bình thường
Mèo lông ngắn có một vùng lông mỏng tự nhiên giữa khoé mắt ngoài và gốc tai. Da ở đây có thể thấy qua lớp lông, nhất là ở mèo lông tối màu. Vùng này đối xứng hai bên, da không đỏ, không vảy, mèo không gãi. Đây không phải rụng lông do bệnh.
Ghẻ Notoedres
Theo Merck Veterinary Manual, ghẻ Notoedres gây ngứa dữ dội, liên tục quanh tai, đầu và cổ, kèm lắc đầu, đỏ da, rụng lông và vảy da màu vàng xám. Tổn thương thường bắt đầu ở mép tai rồi lan ra mặt. Ghẻ lây mạnh giữa các mèo tiếp xúc gần.
Bác sĩ cạo nhẹ lớp da, soi kính hiển vi để tìm con ghẻ. Theo Merck, cần điều trị cả các mèo và chó khác trong nhà vì ve ghẻ có thể sống một thời gian ngoài vật chủ. Các loại ghẻ khác ở mèo và cách xử lý có trong bài mèo bị ghẻ.
Rận tai
Rận tai sống trong ống tai, gây ngứa, ráy đen khô như bã cà phê. Theo Merck, mèo bị rận tai lắc đầu, gãi tai liên tục, tai có thể cụp. Mèo gãi nhiều bằng chân sau làm trụi lông, trầy da ở mặt sau tai và vùng trước tai.
Kiểm tra: soi đèn vào lỗ tai. Ráy đen vụn là dấu hiệu nghi rận tai. Bác sĩ soi ráy tai dưới kính hiển vi để xác định. Không ngoáy sâu vào tai mèo bằng tăm bông.
Nấm da
Theo Cornell Feline Health Center và VCA, phần lớn ca nấm da ở mèo do nấm Microsporum canis. Nấm hay gây mảng tròn trụi lông, có vảy mịn, ở tai, mặt, chân trước. Nhiều mèo ít ngứa. Nấm lây sang người, trẻ nhỏ trong nhà nổi mảng tròn đỏ trên da là dấu hiệu gợi ý. Xem mèo bị nấm da.
Dị ứng muỗi đốt
Theo Merck, mèo dị ứng muỗi đốt có các vết loét đóng mài, lâu lành ở mặt ngoài tai, sống mũi, hiếm khi ở mí mắt hoặc đệm chân. Hay gặp ở mèo ra ngoài vào lúc chiều tối, mùa mưa. Giữ mèo trong nhà vào giờ muỗi nhiều, dùng lưới chống muỗi cửa sổ giúp giảm. Không dùng thuốc xịt muỗi của người cho mèo.
Tổn thương do nắng ở mèo tai trắng
Theo Merck, viêm da do nắng hay gặp nhất ở mèo trắng hoặc mèo có tai trắng thường xuyên ra nắng. Dấu hiệu sớm là chóp tai đỏ, bong vảy, ít lông. Về sau có mài, rỉ dịch, vết loét chậm lành. Merck lưu ý các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư như ung thư biểu mô tế bào vảy có thể phát triển từ đây.
Merck cho rằng phòng là tốt nhất: hạn chế cho mèo ra nắng, giữ mèo trong nhà vào những giờ nắng gắt nhất trong ngày. Mèo tai trắng thích nằm cạnh cửa kính có nắng chiếu cũng cần chú ý. Không bôi kem chống nắng của người cho mèo khi chưa hỏi bác sĩ, vì một số thành phần độc với mèo khi mèo liếm.
Tụ máu vành tai
Theo Merck, khi mèo gãi hoặc lắc đầu mạnh làm vỡ mạch máu ở vành tai, tai sưng phồng, sờ mềm như túi nước, mèo khó chịu. Nguyên nhân gốc thường là bệnh ở tai như rận tai, viêm tai. Điều trị thường là phẫu thuật dẫn lưu và rửa, đồng thời trị bệnh gây ngứa.
Kiểm tra tại nhà trước khi đi khám
- So hai tai: rụng lông một bên hay hai bên, đối xứng không.
- Soi lỗ tai bằng đèn: có ráy đen, mủ, mùi hôi không.
- Xem mép tai, chóp tai: vảy, mài, vết loét.
- Xem các vùng khác: mặt, cổ, chân trước, gốc đuôi.
- Chải lông bằng lược bọ chét tìm bọ chét hoặc phân bọ chét.
- Xem các con vật khác trong nhà và người nhà có ngứa, nổi mảng không.
- Chụp ảnh tai mỗi vài ngày để so tiến triển.
Bác sĩ thú y sẽ làm gì
Theo Merck, chẩn đoán dựa vào dấu hiệu, tiền sử tiếp xúc, kết quả khám và việc tìm thấy ve ghẻ khi soi mẫu cạo da dưới kính hiển vi. Tuỳ trường hợp, bác sĩ có thể:
- Soi ráy tai tìm rận tai.
- Cạo da ở mép tai tìm ghẻ.
- Soi đèn, soi lông hoặc cấy nấm tìm nấm da.
- Chải lông tìm bọ chét.
- Lấy mẫu hoặc sinh thiết vết loét lâu lành ở chóp tai trắng để loại trừ ung thư da.
Điều trị theo nguyên nhân: thuốc diệt ve ghẻ, rận tai dạng nhỏ gáy, nhỏ tai hoặc uống theo chỉ định; thuốc trị nấm; làm sạch tai. Theo Merck, làm sạch ống tai bằng dung dịch phù hợp là một phần của điều trị rận tai. Dùng đúng thuốc, đúng liệu trình bác sĩ kê cho mèo, không dùng thuốc của chó.
Những thứ không được bôi lên tai mèo
- Thuốc trị ve rận cho chó, nhất là loại chứa permethrin. Theo International Cat Care, permethrin là một trong những nguyên nhân ngộ độc hay gặp nhất ở mèo.
- Dầu gió, dầu nóng, cồn, xăng dầu.
- Thuốc bôi nấm, thuốc bôi ghẻ của người.
- Tinh dầu.
Khi nào đưa mèo đi thú y
- Mèo gãi tai tới chảy máu, lắc đầu liên tục.
- Vảy lan ra mặt, cổ, hoặc nhiều mèo trong nhà cùng bị.
- Tai sưng phồng.
- Chóp tai trắng đỏ, loét, không lành sau vài tuần.
- Người trong nhà nổi mảng tròn trên da.
- Mèo con, mèo gầy yếu bị rụng lông kèm vảy.
Câu hỏi thường gặp
Mèo bị trụi lông sau tai là bị gì?
Thường do mèo gãi vì rận tai, ghẻ hoặc dị ứng. Soi lỗ tai xem có ráy đen, kiểm tra mép tai có vảy. Cần bác sĩ soi ráy tai hoặc cạo da để xác định.
Vùng lông mỏng trước tai mèo có phải bệnh không?
Không, nếu vùng này đối xứng hai bên, da bình thường, mèo không gãi. Đây là đặc điểm tự nhiên ở mèo lông ngắn.
Chóp tai mèo trắng bị đỏ và bong vảy có nguy hiểm không?
Có thể. Theo Merck, tổn thương do nắng ở tai trắng có thể tiến triển thành ung thư da. Đưa mèo đi khám và hạn chế cho mèo ra nắng.
Mèo rụng lông ở tai có lây sang người không?
Nấm da và một số loại ghẻ có thể lây sang người. Rửa tay sau khi chạm vào mèo, giặt chăn nệm, và đưa mèo đi khám để biết nguyên nhân.
Lông tai mèo có mọc lại không?
Phần lớn mọc lại khi đã trị đúng nguyên nhân như ghẻ, rận tai, nấm. Vùng tai bị tổn thương do nắng lâu ngày có thể không mọc lại lông.