Mèo bị ghẻ thường ngứa dữ dội, gãi liên tục, rụng lông và đóng vảy dày màu vàng xám ở mép tai, mặt, mí mắt và cổ, da dày lên và nhăn. Loại hay gặp là ghẻ đầu mèo do con Notoedres cati, lây rất nhanh sang mèo khác qua tiếp xúc. Mèo cần được thú y cạo da soi để xác định và dùng thuốc trị ký sinh an toàn cho mèo. Tuyệt đối không dùng thuốc diệt ve rận dành cho chó chứa permethrin cho mèo, vì có thể gây co giật và tử vong.
| Dấu hiệu | Có thể là | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Vảy dày ở mép tai, mặt, rất ngứa | Ghẻ đầu (Notoedres) | Cách ly mèo | Sớm, trong vài ngày |
| Ráy đen như bã cà phê, lắc đầu, gãi tai | Rận tai (Otodectes) | Không ngoáy sâu | Trong vài ngày |
| Vảy trắng như gàu "di động" trên lưng | Ve Cheyletiella | Chải lông, cách ly | Đặt lịch khám |
| Mảng tròn rụng lông, ít ngứa | Nấm da | Rửa tay sau khi bế | Trong vài ngày |
| Gãi đến chảy máu, da chảy dịch, mèo bỏ ăn | Ghẻ nặng, nhiễm trùng | Đeo loa tránh gãi nếu có | Ngay |
Các loại ghẻ và ve ở mèo
Theo Merck Veterinary Manual và VCA:
- Ghẻ đầu mèo (Notoedres cati): con ghẻ đào hang trong da. Bắt đầu ở mép tai, lan ra mặt, mí mắt, cổ, có khi lan xuống chân và vùng dưới đuôi do mèo nằm cuộn tròn. Rất ngứa, lây mạnh.
- Rận tai (Otodectes cynotis): sống trong ống tai, gây ráy đen, ngứa tai. Rất hay gặp ở mèo con. Người Việt hay gọi là rận tai, nấm tai.
- Ghẻ Demodex: ít gặp ở mèo. Một loại (Demodex gatoi) lây và gây ngứa, loại còn lại thường gắn với mèo suy giảm miễn dịch.
- Ve Cheyletiella: gây vảy gàu trắng nhiều ở lưng, nhìn kỹ thấy vảy như đang bò.
- Ghẻ Sarcoptes của chó: hiếm gặp ở mèo.
Cách kiểm tra mèo có bị ghẻ không
- Xem mép tai, mặt, mí mắt. Có vảy dày, da nhăn, rụng lông là dấu hiệu nghi ghẻ đầu.
- Xem trong tai. Dùng đèn soi nhìn vào lỗ tai. Ráy đen khô như bã cà phê là dấu hiệu rận tai.
- Xem mức ngứa. Ghẻ ngứa nhiều hơn hẳn nấm. Mèo gãi đến trầy da, lắc đầu liên tục.
- Xem các con khác trong nhà. Ghẻ và rận tai thường lây cả đàn.
- Đưa thú y cạo da. Bác sĩ cạo nhẹ lớp da ngoài rồi soi kính hiển vi để thấy con ghẻ. Rận tai soi ráy tai là thấy.
Cách xử lý mèo bị ghẻ
- Cách ly mèo bệnh khỏi các con khác cho đến khi bác sĩ xác nhận hết lây.
- Đưa đi thú y để xác định đúng loại và nhận thuốc. Hiện có nhiều loại thuốc trị ký sinh dạng nhỏ gáy hoặc uống dành riêng cho mèo, bác sĩ sẽ chọn theo cân nặng và tuổi.
- Điều trị cho tất cả chó mèo trong nhà theo chỉ định, kể cả con chưa có dấu hiệu.
- Giặt chăn nệm, lau dọn chỗ mèo nằm.
- Cắt móng chân sau, đeo loa nếu mèo gãi làm trầy da.
- Tái khám đúng hẹn. Ghẻ thường cần vài tuần điều trị.
Những thứ không được dùng cho mèo
- Thuốc diệt ve rận cho chó có permethrin. Theo International Cat Care, permethrin là một trong những nguyên nhân ngộ độc hay gặp nhất ở mèo. Chỉ một tuýp nhỏ gáy cho chó cũng có thể làm mèo run, co giật và chết. Mèo nằm sát chó vừa được nhỏ thuốc cũng có thể bị ngộ độc.
- Dầu hoả, nhớt xe, xăng, cách dân gian này làm bỏng da và ngộ độc.
- Thuốc bôi ghẻ của người chưa được bác sĩ thú y đồng ý.
- Tinh dầu tràm trà, tinh dầu đậm đặc bôi lên da mèo.
Nếu lỡ nhỏ thuốc của chó cho mèo, hãy tắm ngay cho mèo bằng nước ấm và nước rửa bát dịu, rồi đưa đi thú y ngay, kể cả khi mèo chưa có dấu hiệu gì.
Ghẻ mèo có lây sang người không
Ghẻ đầu mèo có thể gây nổi mẩn ngứa tạm thời ở người, thường ở tay, cánh tay, bụng, chỗ hay ôm mèo. Con ghẻ mèo không sinh sản lâu dài trên da người, nên mẩn thường tự hết khi mèo đã được chữa khỏi. Nếu ngứa kéo dài, hãy đi khám bác sĩ da liễu.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Mèo gãi đến chảy máu, da chảy dịch, có mủ, mùi hôi.
- Mèo bỏ ăn, gầy nhanh, lừ đừ.
- Mèo con nhỏ bị ghẻ lan khắp người.
- Mèo run, chảy dãi, co giật sau khi được nhỏ hoặc tắm thuốc trị ve rận. Đây là dấu hiệu ngộ độc, cần cấp cứu.
Câu hỏi thường gặp
Mèo bị ghẻ có lây sang người không?
Có thể gây ngứa tạm thời ở người nhưng không phát triển lâu dài như ghẻ người. Chữa cho mèo và giặt đồ dùng thì mẩn ở người thường tự hết. Ngứa kéo dài thì đi khám da liễu.
Mèo con bị ghẻ phải làm sao?
Cách ly, giữ ấm và đưa đi thú y để được kê loại thuốc phù hợp tuổi và cân nặng. Nhiều thuốc trị ký sinh không dùng được cho mèo con quá nhỏ. Không tắm thuốc hay dùng thuốc của chó cho mèo con.
Mèo bị rận tai có biểu hiện gì?
Mèo lắc đầu, gãi tai, tai có ráy đen khô như bã cà phê, có mùi. Gãi nhiều có thể làm tụ máu vành tai, tai phồng lên. Cần thú y soi ráy để xác định và điều trị cả đàn.
Mèo bị lác lông là bị gì?
"Lác" là cách gọi dân gian cho các mảng rụng lông, hay là nấm da, có khi là ghẻ hoặc dị ứng bọ chét. Cần thú y soi da, soi lông để biết đúng bệnh.