Mèo bị rụng lông nhiều mà lông rụng đều khắp người, không có chỗ hói, da lành và mèo vẫn ăn chơi bình thường thì thường là thay lông theo mùa, nhất là khi trời chuyển nóng. Nếu lông rụng thành mảng, có chỗ hói, da đỏ, có vảy, mụn, hoặc mèo gãi, liếm, cắn lông nhiều, thì đó là dấu hiệu bệnh. Nguyên nhân hay gặp là bọ chét, dị ứng, nấm da, ghẻ và căng thẳng. Những trường hợp này cần thú y khám để tìm đúng nguyên nhân.
| Kiểu rụng lông | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Rụng đều, nhiều lông tơ, da lành | Thay lông theo mùa | Chải lông mỗi ngày | Không cần |
| Lông thưa ngắn ở bụng, đùi, da trơn | Liếm quá mức do dị ứng, stress, đau | Tìm bọ chét, ghi lại lúc mèo liếm | Đặt lịch khám |
| Vảy, mụn nhỏ ở lưng, gốc đuôi, ngứa | Dị ứng bọ chét | Chải lược bọ chét | Sớm |
| Mảng tròn hói, vảy xám | Nấm da | Cách ly, rửa tay | Trong vài ngày |
| Vảy dày ở tai, mặt, rất ngứa | Ghẻ | Cách ly | Sớm |
| Lông xơ, rụng, mèo gầy, uống nhiều | Bệnh nội tiết, thận, dinh dưỡng | Cân mèo | Đặt lịch khám |
Rụng lông bình thường
Mèo thay lông quanh năm, mạnh hơn vào đầu mùa nóng và đầu mùa lạnh. Mèo sống trong nhà có đèn và máy lạnh thường rụng đều cả năm. Mèo lông dài và mèo có lớp lông tơ dày rụng nhiều hơn. Mèo mẹ sau sinh và mèo vừa ốm, vừa sốt cao cũng có thể rụng lông nhiều vài tuần sau đó.
Dấu hiệu rụng bình thường: lông vẫn phủ kín, không có mảng hói, da không đỏ, không vảy, mèo không gãi nhiều.
Rụng lông do bệnh
Theo Cornell Feline Health Center và VCA, nguyên nhân hay gặp gồm:
- Dị ứng bọ chét. Nguyên nhân hàng đầu gây ngứa ở mèo. Chỉ vài con bọ chét cũng đủ làm mèo dị ứng, gãi, nổi mụn nhỏ đóng vảy ở lưng và cổ.
- Dị ứng thức ăn, dị ứng môi trường. Mèo liếm, cắn lông ở bụng, đùi, chân, mặt.
- Nấm da. Mảng rụng lông tròn có vảy, lây sang người.
- Ghẻ, rận tai, ve.
- Liếm lông do căng thẳng (psychogenic alopecia). Hay gặp khi nhà có thay đổi: chuyển nhà, có mèo mới, em bé mới. Bác sĩ thường chỉ kết luận sau khi đã loại trừ dị ứng và ký sinh trùng.
- Đau. Mèo liếm liên tục một chỗ, ví dụ vùng bụng dưới khi bị viêm bàng quang, vùng khớp khi đau khớp.
- Bệnh nội tiết: cường giáp ở mèo già làm lông xơ, rụng, mèo gầy dù ăn nhiều. Bệnh tuyến thượng thận hiếm gặp.
- Dinh dưỡng kém, thiếu đạm, thiếu axit béo.
Mèo liếm lông thường liếm lúc người không nhìn thấy. Nhiều chủ nuôi nghĩ lông tự rụng, nhưng soi kỹ thì thấy lông bị gãy ngắn chứ không rụng cả chân lông.
Cách kiểm tra tại nhà
- Xem kiểu rụng. Đều khắp người, thành mảng, hay đối xứng hai bên.
- Soi đầu sợi lông ở chỗ thưa. Đầu gãy tù, ngắn là do liếm hoặc cắn.
- Chải lược bọ chét và thử hạt đen trên giấy ẩm.
- Xem da. Đỏ, vảy, mụn, mài, mùi hôi.
- Quan sát hành vi vài ngày: mèo có liếm một chỗ liên tục, có gãi, có trốn, có thay đổi gì trong nhà gần đây.
- Cân mèo và để ý mèo có uống nhiều, ăn nhiều mà vẫn gầy không.
Cách xử lý
- Chải lông mỗi ngày trong mùa thay lông, nhất là mèo lông dài. Giảm búi lông trong dạ dày.
- Trị bọ chét cho tất cả chó mèo trong nhà bằng thuốc dành cho mèo theo tư vấn thú y. Không dùng thuốc của chó chứa permethrin cho mèo, có thể gây co giật và tử vong.
- Đưa đi thú y nếu có mảng hói, da tổn thương, mèo ngứa. Bác sĩ có thể cạo da, soi lông, cấy nấm, xét nghiệm máu.
- Thử chế độ ăn loại trừ nếu bác sĩ nghi dị ứng thức ăn. Việc này thường kéo dài 8 đến 12 tuần với một loại thức ăn duy nhất.
- Giảm căng thẳng: giữ nếp sinh hoạt, có chỗ trốn, chỗ cao, chơi mỗi ngày, đủ khay cát và bát ăn khi nuôi nhiều mèo.
- Cho ăn thức ăn đầy đủ dinh dưỡng dành cho mèo.
Không tự bôi thuốc của người lên chỗ rụng lông. Mèo liếm lông nên thuốc bôi sẽ vào miệng.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Da đỏ, chảy dịch, có mủ, mùi hôi.
- Mèo gãi, liếm đến trầy da, chảy máu.
- Rụng lông kèm bỏ ăn, sút cân, nôn, uống nhiều nước.
- Mảng hói lan nhanh hoặc người trong nhà nổi mảng ngứa hình vòng.
- Mèo liếm liên tục vùng bụng dưới, đi tiểu khó. Mèo đực bí tiểu là cấp cứu.
Câu hỏi thường gặp
Mèo bị rụng lông thành mảng là bệnh gì?
Hay gặp nhất là nấm da, dị ứng bọ chét, ghẻ và liếm lông do dị ứng hoặc stress. Cần soi da, soi lông để biết đúng bệnh. Nếu mảng tròn có vảy, hãy nghĩ đến nấm và rửa tay sau khi bế mèo.
Mèo bị mất 1 mảng lông có sao không?
Một mảng nhỏ do trầy xước, vết cắn cũ có thể tự mọc lại. Nhưng nếu mảng lan rộng, có vảy, đỏ, ngứa hoặc mèo liếm mãi một chỗ, nên đưa đi khám.
Mèo con bị rụng lông từng mảng phải làm sao?
Mèo con rụng lông từng mảng thường do nấm da, ghẻ hoặc bọ chét. Cách ly, rửa tay sau khi bế và đưa đi thú y. Nấm da ở mèo con lây rất dễ sang trẻ nhỏ.
Mèo bị rụng râu có sao không?
Mèo rụng một vài sợi râu là bình thường, râu sẽ mọc lại. Nếu rụng nhiều kèm rụng lông mặt, vảy, ngứa, có thể do nấm, ghẻ hoặc dị ứng. Không cắt râu mèo vì râu giúp mèo định hướng.