Mèo bị táo bón khi hơn 48 đến 72 giờ không đi phân, hoặc đi ra phân nhỏ, khô, cứng và phải rặn lâu. Trường hợp nhẹ ở mèo lớn thường đỡ khi tăng lượng nước, thêm thức ăn ướt và cho mèo vận động. Mèo rặn trong khay mà không ra gì thì phải xem kỹ có phải bí tiểu không: mèo đực bí tiểu là cấp cứu. Mèo táo bón kèm nôn, bỏ ăn, hoặc đã hơn 3 ngày không đi phân cần đi thú y.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Phân khô, nhỏ, đi thưa hơn | Uống ít nước, ăn toàn hạt | Thêm pate, thêm nước | Nếu 2 đến 3 ngày không đỡ |
| Phân lẫn nhiều lông | Liếm lông, búi lông | Chải lông mỗi ngày | Nếu kèm nôn khan |
| Rặn lâu, kêu đau, ít phân | Táo bón nặng, đau khớp, u | Không tự thụt tháo | Trong ngày |
| Hơn 3 ngày không phân, nôn, bỏ ăn | Ứ phân, phình đại tràng | Chở đi khám | Ngay |
| Rặn mà cát khô hoàn toàn | Có thể là bí tiểu | Xem kỹ khay cát | Ngay, nhất là mèo đực |
Dấu hiệu mèo bị táo bón
- Đi phân thưa hơn bình thường. Phần lớn mèo khoẻ đi phân khoảng một lần mỗi ngày, có con cách ngày.
- Phân khô, cứng, nhỏ như viên, có khi dính máu tươi ở ngoài.
- Rặn lâu, vào khay nhiều lần, kêu khi rặn.
- Đi phân ngoài khay vì đau.
- Nôn, bỏ ăn, bụng căng, lông xơ xác khi táo bón kéo dài.
Đôi khi mèo táo bón nặng rặn ra một ít dịch lỏng có máu. Người nuôi dễ nhầm với tiêu chảy.
Nguyên nhân
Theo Merck Veterinary Manual và Cornell Feline Health Center, táo bón ở mèo hay do:
- Uống ít nước, ăn chủ yếu hạt khô.
- Búi lông lẫn trong phân.
- Ít vận động, béo phì.
- Đau khớp, đau hông ở mèo già nên ngại ngồi khay.
- Khay cát bẩn, khay đặt chỗ ồn, khay có thành quá cao với mèo già.
- Bệnh thận mạn làm cơ thể mất nước, cường giáp, tiểu đường.
- Xương chậu hẹp do từng bị xe tông, gãy xương.
- Ăn phải xương, dị vật.
- Phình đại tràng (megacolon): đại tràng giãn to, mất sức co bóp, phân ứ lại thành khối cứng.
Phân biệt táo bón với bí tiểu
Hai tình trạng đều làm mèo ngồi rặn lâu trong khay. Điểm khác:
- Táo bón: có thể ra vài viên phân nhỏ, cát vẫn có cục vón nước tiểu bình thường.
- Bí tiểu: không có cục cát ướt nào, hoặc chỉ vài chấm nhỏ, có thể hồng.
Nếu không chắc, hãy đưa đi thú y ngay. Mèo đực bị tắc niệu đạo có thể chết trong 24 đến 48 giờ.
Cách giúp mèo lớn bị táo bón nhẹ
- Tăng nước. Thêm pate hoặc thức ăn ướt vào khẩu phần. Có thể trộn thêm chút nước ấm vào pate. Đặt nhiều bát nước ở nhiều nơi, thử máy nước chảy.
- Cho vận động. Chơi cần câu, bóng 10 đến 15 phút, vài lần mỗi ngày.
- Chải lông hằng ngày, nhất là mèo lông dài và mùa thay lông.
- Sửa khay cát. Dọn hằng ngày, đặt nơi yên tĩnh, khay thành thấp cho mèo già.
- Theo dõi số lần đi phân mỗi ngày.
Các sản phẩm bổ sung chất xơ, gel búi lông hay thức ăn tiêu hoá nên dùng theo tư vấn của bác sĩ thú y, vì có loại hợp với mèo này mà không hợp với mèo khác.
Không tự thụt tháo cho mèo bằng dung dịch thụt của người. Một số loại có phosphate gây ngộ độc nặng cho mèo. Không cho mèo uống thuốc nhuận tràng của người, không cho dầu ăn hay dầu khoáng bằng cách đổ vào miệng vì mèo có thể sặc vào phổi.
Mèo con bị táo bón
Mèo con còn bú cần mẹ liếm vùng hậu môn để kích thích đi vệ sinh. Mèo con mồ côi nuôi bằng sữa phải được lau kích thích bằng khăn ấm ẩm sau mỗi lần bú. Mèo con mới tách mẹ, mới đổi sang thức ăn cứng cũng hay bị bón. Mèo con bón kèm bụng chướng, bỏ bú, kêu nhiều thì đưa đi thú y sớm, vì mèo con có thể bị giun nhiều hoặc dị tật đường ruột.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Hơn 48 đến 72 giờ không đi phân, dù đã tăng nước.
- Táo bón kèm nôn, bỏ ăn, lừ đừ, bụng căng cứng.
- Rặn ra máu nhiều.
- Mèo rặn mà không ra nước tiểu. Mèo đực phải đi cấp cứu.
- Táo bón tái đi tái lại.
- Mèo già, mèo có bệnh thận mà bị táo bón.
Ở phòng khám, bác sĩ có thể sờ bụng, chụp X-quang, truyền dịch và lấy phân ứ ra khi mèo được gây mê.
Câu hỏi thường gặp
Mèo bị bón phải làm sao?
Thêm thức ăn ướt, khuyến khích uống nước, cho vận động và chải lông. Nếu sau 2 đến 3 ngày không đỡ, hoặc mèo nôn, bỏ ăn, hãy đưa đi thú y.
Mèo con bị táo bón phải làm sao?
Mèo con còn bú cần được lau kích thích vùng hậu môn bằng khăn ấm ẩm sau khi bú. Mèo con lớn hơn cần đủ nước và thức ăn mềm. Bón kèm bụng chướng hoặc bỏ ăn thì đưa đi thú y.
Mèo bị tắc búi lông có biểu hiện gì?
Mèo nôn khan, ho khan như muốn nôn, có khi nôn ra búi lông hình ống, phân lẫn lông, táo bón. Nếu mèo nôn liên tục mà không ra, bỏ ăn, bụng đau thì có thể búi lông đã gây tắc, cần khám ngay.
Mèo bị trĩ hay lòi dom có liên quan táo bón không?
Mèo hầu như không bị trĩ như người. Thứ người nuôi gọi là lòi dom thường là sa trực tràng, hay xảy ra khi mèo rặn nhiều vì tiêu chảy hoặc táo bón. Đây là tình trạng cần đi thú y sớm.