Mèo bị kéo màng mắt là khi mí mắt thứ ba (màng nháy) màu trắng hồng trượt ra, che một phần mắt từ góc trong. Nếu màng lộ đều ở cả hai mắt, mắt không đỏ, không ghèn và mèo vẫn ăn chơi bình thường, thường là do mèo mệt, sụt cân hoặc rối loạn tiêu hoá. Tình trạng này hay tự hết sau vài tuần. Nếu màng chỉ lộ ở một mắt, kèm mắt đỏ, ghèn, nheo mắt, mí sụp, đồng tử co nhỏ, hoặc mèo bỏ ăn, lừ đừ, cần đưa đi thú y.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Lộ cả hai bên, mèo khoẻ | Hội chứng Haws, sau tiêu chảy | Theo dõi ăn uống, phân | Nếu quá 2 đến 3 tuần |
| Lộ cả hai bên, mèo gầy, lừ đừ, sốt | Bệnh toàn thân, mất nước | Ghi dấu hiệu | Trong ngày |
| Một bên, mắt đỏ, ghèn, nheo mắt | Viêm kết mạc, loét giác mạc, dị vật | Lau nhẹ, không nhỏ thuốc người | Trong ngày |
| Một bên, mí sụp, đồng tử co, mắt lõm | Hội chứng Horner | Xem tai có viêm không | Sớm |
| Màng sưng đỏ, dày, có khối | Viêm, u, sa tuyến | Không nặn | Sớm |
Mí mắt thứ ba là gì
Mèo có ba mí mắt: mí trên, mí dưới và mí thứ ba nằm ở góc trong mắt. Bình thường mí thứ ba gần như khuất hẳn, chỉ thấy một chút ở góc trong. Nó trượt ra che mắt khi mèo ngủ, lim dim, hoặc khi mắt cần được bảo vệ. Mí thứ ba có tuyến tiết nước mắt và giúp dàn đều nước mắt trên giác mạc.
Vị trí của mí thứ ba chịu ảnh hưởng của dây thần kinh giao cảm và của lớp mỡ phía sau nhãn cầu. Vì vậy khi mèo sụt cân, mất nước hoặc có rối loạn thần kinh, nó dễ lộ ra.
Nguyên nhân mèo bị kéo màng mắt
Theo Merck Veterinary Manual và VCA:
Lộ cả hai bên:
- Hội chứng Haws. Màng lộ đều hai bên ở mèo trẻ, thường đi kèm hoặc sau một đợt tiêu chảy, rối loạn tiêu hoá. Nguyên nhân chưa rõ hẳn, hay được cho là liên quan virus đường ruột. Thường tự hết trong vài tuần.
- Mèo mệt, buồn ngủ, sốt.
- Mất nước, sụt cân nhiều: mỡ sau nhãn cầu giảm, mắt lõm vào, màng lộ ra.
- Bệnh toàn thân như FIP, suy dinh dưỡng, giun sán nặng.
- Ngộ độc một số chất ảnh hưởng thần kinh.
Lộ một bên:
- Viêm kết mạc, loét giác mạc, dị vật: mắt đau nên màng trượt ra bảo vệ.
- Hội chứng Horner: tổn thương dây thần kinh giao cảm, thường kèm mí trên sụp, đồng tử co nhỏ, mắt lõm. Hay gặp sau viêm tai giữa, chấn thương vùng cổ, ngực, hoặc không rõ nguyên nhân.
- Khối u, áp xe sau mắt: mắt có thể lồi ra, đau khi há miệng.
- Viêm hoặc khối u ở mí thứ ba.
Cách kiểm tra tại nhà
- Một bên hay hai bên. So hai mắt dưới ánh sáng tốt.
- Mắt có đau không. Nheo mắt, chảy nước mắt, dụi mắt là dấu hiệu đau.
- Đồng tử hai bên có bằng nhau không. Đồng tử một bên nhỏ hơn hẳn, kèm mí sụp thì nghĩ đến hội chứng Horner.
- Bề mặt mắt. Có đục, có đốm trắng, có vật lạ không.
- Toàn thân. Mèo có tiêu chảy, nôn, bỏ ăn, sốt, gầy, lắc đầu, nghiêng đầu (gợi ý viêm tai) không.
- Cân mèo nếu nghi mèo đang sụt cân.
Cách xử lý
- Mèo khoẻ, lộ hai bên sau đợt tiêu chảy: chăm tiêu hoá, cho ăn dễ tiêu, đủ nước, tẩy giun theo lịch thú y. Theo dõi 1 đến 2 tuần.
- Lau mắt bằng bông thấm nước ấm nếu có ghèn, mỗi mắt một miếng.
- Không nhỏ thuốc nhỏ mắt của người, nhất là loại có corticoid, có thể làm loét giác mạc nặng hơn.
- Không cố đẩy màng vào bằng tay hay tăm bông.
- Đưa đi thú y khi có dấu hiệu ở phần dưới. Bác sĩ có thể nhuộm giác mạc để tìm vết loét, soi tai, xét nghiệm máu, phân. Với hội chứng Horner, bác sĩ có thể nhỏ một số thuốc thử để xác định vị trí tổn thương.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Màng lộ ở một mắt kèm nheo mắt, đỏ, ghèn, đục giác mạc.
- Mắt lồi, đau khi há miệng, sưng quanh mắt.
- Mí sụp, đồng tử co, kèm nghiêng đầu, lắc đầu, đi loạng choạng.
- Mèo bỏ ăn, lừ đừ, sốt, mất nước.
- Mèo vừa bị ngã, bị xe tông, bị đánh nhau.
- Màng lộ kéo dài quá 2 đến 3 tuần không đỡ.
Câu hỏi thường gặp
Mèo con bị kéo màng mắt có sao không?
Mèo con hay bị kéo màng mắt khi tiêu chảy, nhiều giun, mất nước hoặc sốt. Nếu mèo con vẫn bú, chơi tốt thì theo dõi và chăm tiêu hoá. Kèm bỏ bú, lừ đừ, mắt ghèn thì đưa đi khám sớm.
Mèo bị kéo màng mắt có tự hết không?
Hội chứng Haws thường tự hết trong vài tuần, nhất là khi tiêu hoá ổn định lại. Các nguyên nhân khác như loét giác mạc, viêm tai gây Horner hay khối u thì cần điều trị.
Mèo bị viêm mắt có làm lộ màng mắt không?
Có. Mắt đau vì viêm kết mạc, loét giác mạc hay dị vật thì mí thứ ba thường trượt ra để bảo vệ. Khi đó hay kèm đỏ, ghèn, nheo mắt, và cần thú y khám.
Mèo bị cherry eye có giống kéo màng mắt không?
Cherry eye là tuyến nước mắt ở mí thứ ba bị sa ra, thành khối tròn đỏ ở góc trong mắt, rất hiếm ở mèo so với chó. Kéo màng mắt là cả tấm màng trắng hồng trượt ra. Cả hai đều cần bác sĩ xem nếu kéo dài.