Mèo bị yếu 2 chân sau đột ngột, kéo lê chân, kêu la vì đau, hai chân sau lạnh, đệm chân tím hoặc nhợt, thở nhanh là dấu hiệu huyết khối động mạch chủ (cục máu đông chặn máu xuống chân sau), thường do bệnh cơ tim. Đây là cấp cứu, phải đưa đi thú y ngay. Nếu chân sau yếu dần trong nhiều tuần, đi bằng gót, nhảy kém, thì có thể do tiểu đường, đau khớp, bệnh cột sống, thiếu kali hoặc bệnh thần kinh, cần thú y khám sớm. Mèo bị ngã cao, bị xe tông rồi yếu chân sau cũng là cấp cứu.
| Dấu hiệu | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Liệt đột ngột, kêu đau, chân lạnh, đệm tím | Huyết khối động mạch chủ | Giữ yên, giữ ấm, chở đi | Cấp cứu |
| Liệt sau ngã, xe tông | Chấn thương cột sống, gãy xương chậu | Đặt trên tấm phẳng | Cấp cứu |
| Đi bằng gót, uống nhiều, tiểu nhiều | Tiểu đường | Ghi lượng nước uống | Sớm |
| Nhảy kém, ngại lên xuống, mèo già | Thoái hoá khớp | Làm bậc thấp, khay thấp | Đặt lịch khám |
| Yếu toàn thân, cúi gằm đầu | Thiếu kali, bệnh cơ | Không tự bổ sung | Sớm |
| Mèo con yếu chân sau, lạnh, gầy | Hạ đường huyết, suy dinh dưỡng, nhiễm trùng | Giữ ấm | Trong ngày |
Huyết khối động mạch chủ: cấp cứu hay bị nhầm
Theo Cornell Feline Health Center và Merck Veterinary Manual, huyết khối động mạch chủ ở mèo (feline aortic thromboembolism, còn gọi "saddle thrombus") xảy ra khi cục máu đông hình thành trong tim bị bệnh, trôi theo dòng máu và kẹt ở chỗ động mạch chủ chia đôi xuống hai chân sau. Bệnh cơ tim phì đại là nguyên nhân hàng đầu. Nhiều mèo chưa từng có dấu hiệu bệnh tim trước đó.
Dấu hiệu thường xuất hiện đột ngột:
- Mèo kêu la, đau dữ dội, không đứng được bằng hai chân sau.
- Chân sau lạnh hơn chân trước khi sờ.
- Đệm chân sau tím, xám hoặc nhợt so với chân trước. Móng cắt sát không chảy máu.
- Cơ bắp chân sau cứng.
- Thở nhanh, thở há miệng.
- Có khi chỉ một chân bị.
Người nuôi hay nghĩ mèo bị ngã, bị đánh hay trúng gió. Hãy sờ và so nhiệt độ, màu đệm chân sau với chân trước. Đây là cấp cứu vì mèo rất đau và có thể suy tim.
Các nguyên nhân yếu chân sau từ từ
- Tiểu đường. Tổn thương thần kinh làm mèo đi bằng cả cổ chân sau chạm đất như đi bằng gót. Kèm uống nhiều, tiểu nhiều, ăn nhiều mà gầy.
- Thoái hoá khớp. Rất hay gặp ở mèo già nhưng ít được phát hiện vì mèo giấu đau. Mèo ngại nhảy, nhảy lên thấp hơn trước, đi phân tiểu ngoài khay vì khó bước qua thành khay.
- Bệnh cột sống: thoát vị đĩa đệm, viêm, khối u, dị tật đuôi cột sống ở một số giống.
- Thiếu kali máu, hay gặp ở mèo bệnh thận: mèo yếu toàn thân, cúi gằm đầu.
- Bệnh thần kinh: FIP thể khô, toxoplasma, ngộ độc.
- Mèo con: suy dinh dưỡng, thiếu canxi do ăn toàn thịt không cân đối, hạ đường huyết, dị tật bẩm sinh.
Cách kiểm tra tại nhà
- Đột ngột hay từ từ. Đột ngột là cấp cứu.
- So chân sau với chân trước: nhiệt độ, màu đệm chân.
- Xem mèo có đau không: kêu khi chạm, gồng người, thở nhanh.
- Xem dáng đi: kéo lê, loạng choạng, đi bằng gót.
- Xem mèo có tiểu được không. Tổn thương cột sống có thể làm mèo không tự đi tiểu được.
- Nhớ lại: có ngã, có bị xe tông, có ăn phải gì lạ, có uống nhiều nước gần đây.
Việc làm trong lúc chờ đưa đi
- Giữ mèo nằm yên trong lồng lót khăn mềm.
- Nghi chấn thương cột sống: đặt mèo trên tấm phẳng như tấm bìa cứng, di chuyển cả tấm.
- Giữ ấm cơ thể bằng khăn, nhưng không chườm nóng trực tiếp vào chân lạnh.
- Không xoa bóp mạnh, không bắt mèo đi thử.
- Không cho uống thuốc giảm đau của người. Paracetamol và các thuốc giảm đau chống viêm của người có thể gây ngộ độc chết người ở mèo.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Liệt hoặc yếu chân sau xuất hiện đột ngột.
- Chân sau lạnh, đệm chân tím, nhợt.
- Mèo kêu đau, thở nhanh, thở há miệng.
- Sau ngã cao, xe tông, bị vật nặng đè.
- Mèo không tự đi tiểu được, hoặc mèo đực rặn tiểu không ra.
- Mèo con yếu chân kèm lạnh người, bỏ bú.
Câu hỏi thường gặp
Mèo bị liệt 2 chân sau có chữa được không?
Tuỳ nguyên nhân. Một số mèo bị huyết khối hồi phục dần chức năng chân sau nhờ điều trị, nhưng bệnh tim bên dưới vẫn còn và có thể tái phát. Chấn thương cột sống nặng có thể không hồi phục. Cần bác sĩ thú y đánh giá sớm.
Mèo bị yếu chân sau đi loạng choạng là bị gì?
Có thể do tiểu đường, thiếu kali, bệnh thần kinh, bệnh tai trong, ngộ độc hoặc đau khớp. Đi loạng choạng đột ngột kèm nghiêng đầu, rung giật nhãn cầu gợi ý bệnh tai trong hoặc não. Cần thú y khám.
Mèo con bị yếu 2 chân sau phải làm sao?
Giữ ấm và đưa đi thú y. Mèo con yếu chân có thể do hạ đường huyết, nhiễm trùng, giun nặng, thiếu dinh dưỡng hoặc chấn thương. Mèo con ăn toàn thịt nạc lâu ngày có thể bị thiếu canxi làm xương yếu.
Mèo bị yếu chân sau có phải do già không?
Mèo già hay bị thoái hoá khớp làm ngại nhảy, đi cứng. Nhưng không nên coi đó là tuổi già rồi bỏ qua. Bác sĩ thú y có thể giúp giảm đau, và cần loại trừ tiểu đường, bệnh thận, bệnh tim.