Khi mèo bị co giật, hãy giữ bình tĩnh, dẹp đồ cứng và sắc quanh mèo, để mèo nằm trên sàn thấp, không cho tay vào miệng mèo và bấm giờ cơn giật. Phần lớn cơn giật tự dừng trong vòng 1 đến 2 phút. Cơn kéo dài quá 5 phút, nhiều cơn liên tiếp mà mèo không tỉnh lại giữa các cơn, hoặc nghi mèo bị ngộ độc là cấp cứu, phải đưa đi thú y ngay. Mèo co giật lần đầu, kể cả đã tỉnh lại bình thường, cũng cần đi khám trong ngày để tìm nguyên nhân.
| Tình huống | Nguyên nhân có thể | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Một cơn ngắn, mèo tỉnh lại, lần đầu | Động kinh, bệnh chuyển hoá, bệnh não | Ghi lại, quay video nếu được | Trong ngày |
| Cơn quá 5 phút hoặc nhiều cơn liền | Trạng thái động kinh | Giữ an toàn, chở đi | Cấp cứu |
| Run, giật sau khi nhỏ thuốc ve rận | Ngộ độc permethrin | Tắm sạch thuốc nếu mèo đã hết cơn | Cấp cứu |
| Mèo con yếu, lạnh, giật | Hạ đường huyết, hạ thân nhiệt | Giữ ấm | Cấp cứu |
| Giật sau ngã, bị xe tông | Chấn thương đầu | Giữ yên, không lay | Cấp cứu |
| Mèo già co giật, mù, đi vòng | Bệnh thận, cao huyết áp, u não | Ghi dấu hiệu | Trong ngày |
Nhận biết cơn co giật ở mèo
Co giật toàn thân: mèo ngã nằm nghiêng, chân duỗi cứng hoặc đạp như chạy, hàm nhai, chảy dãi, có thể tiểu hoặc đi phân ra ngoài, không nhận biết xung quanh.
Co giật cục bộ: chỉ một phần cơ thể giật, như một bên mặt, mí mắt, tai, một chân. Mèo có thể ngồi nhìn vô định, liếm môi, chảy dãi, kêu lạ. Theo Cornell Feline Health Center, ở mèo co giật cục bộ khá hay gặp và dễ bị bỏ qua.
Cơn co giật thường có ba giai đoạn: trước cơn (mèo bồn chồn, trốn, bám người), trong cơn, và sau cơn (mèo lơ mơ, đi loạng choạng, mù tạm thời, đói hoặc khát, kéo dài từ vài phút đến vài giờ).
Làm gì khi mèo đang co giật
- Nhìn đồng hồ, bấm giờ cơn giật.
- Dọn đồ xung quanh: đồ cứng, sắc, bát nước. Đặt gối mềm cạnh mèo nhưng không đè lên.
- Nếu mèo ở chỗ cao hoặc gần cầu thang, dùng khăn dày trượt nhẹ mèo xuống sàn.
- Không cho tay vào miệng mèo. Mèo không nuốt lưỡi. Trong cơn giật mèo có thể cắn rất mạnh mà không biết.
- Không giữ chặt, không lay, không đổ nước, không cho ăn uống trong cơn.
- Giảm kích thích: tắt đèn chói, tắt tivi, giữ trẻ nhỏ và vật nuôi khác tránh xa.
- Quay video nếu có người khác làm được. Video giúp bác sĩ biết kiểu co giật.
- Sau cơn, để mèo nằm yên trong phòng tối, yên tĩnh, có khăn ấm. Mèo có thể lơ mơ, cắn cào vì sợ, hãy tiếp cận nhẹ nhàng.
Nguyên nhân mèo bị co giật
Theo Cornell Feline Health Center và VCA, co giật ở mèo thường có nguyên nhân rõ hơn ở chó. Nguyên nhân hay gặp:
- Ngộ độc: thuốc trị ve rận cho chó chứa permethrin (International Cat Care xếp là ngộ độc hay gặp ở mèo), thuốc diệt côn trùng, thuốc chuột, tinh dầu, thuốc của người.
- Bệnh trong não: viêm não, FIP thể khô, toxoplasma, khối u não (hay hơn ở mèo già).
- Bệnh chuyển hoá: suy thận, bệnh gan (kể cả mạch máu gan bất thường bẩm sinh ở mèo trẻ), hạ đường huyết, tăng huyết áp.
- Chấn thương đầu: ngã cao, xe tông.
- Hạ đường huyết ở mèo con bỏ bú, lạnh, nhiều giun.
- Động kinh vô căn: khi đã loại trừ các nguyên nhân khác.
Ở phòng khám sẽ làm gì
Bác sĩ thú y cho thuốc cắt cơn nếu mèo còn đang giật, khám thần kinh, đo đường huyết, xét nghiệm máu, đo huyết áp. Có thể cần chụp CT hoặc MRI và xét nghiệm dịch não tuỷ. Việc có dùng thuốc chống động kinh lâu dài hay không, loại nào, do bác sĩ quyết định. Không tự cho mèo uống thuốc an thần, thuốc chống co giật của người.
Ghi nhật ký co giật
Mèo đã có chẩn đoán động kinh nên có sổ ghi: ngày giờ, thời gian cơn, kiểu cơn, mèo làm gì trước đó, thời gian hồi phục. Mang sổ theo khi tái khám.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Cơn giật kéo dài quá 5 phút.
- Hai cơn trở lên trong 24 giờ, hoặc mèo không tỉnh lại giữa các cơn.
- Mèo co giật lần đầu.
- Nghi ngộ độc: vừa nhỏ thuốc ve rận, ăn phải thuốc, hoá chất, hoa ly.
- Mèo co giật sau ngã, bị xe tông.
- Mèo con co giật, lạnh người, bỏ bú.
- Sau cơn mèo không đứng dậy được, thở gấp, lợi tím, sốt cao.
Câu hỏi thường gặp
Mèo bị co giật sùi bọt mép có nguy hiểm không?
Sùi bọt trong cơn là do mèo nhai và không nuốt được nước bọt. Tự nó không nguy hiểm, nhưng nguyên nhân gây co giật có thể nguy hiểm. Nếu kèm nghi ngộ độc hoặc cơn kéo dài, cần cấp cứu.
Mèo con bị co giật phải làm sao?
Giữ ấm mèo con ngay bằng khăn và túi nước ấm bọc khăn, không để nóng quá. Mèo con co giật thường do hạ đường huyết, hạ thân nhiệt, nhiễm trùng hoặc ngộ độc. Đưa đi thú y ngay.
Mèo bị co giật có chữa được không?
Tuỳ nguyên nhân. Ngộ độc, hạ đường huyết, một số bệnh chuyển hoá có thể điều trị được. Động kinh vô căn thường cần theo dõi và dùng thuốc lâu dài theo chỉ định thú y để giảm số cơn.
Mèo bị dính bả có biểu hiện gì?
Hay gặp là chảy dãi, nôn, run, co giật, đồng tử giãn, khó thở. Với thuốc chuột chống đông thì chảy máu cam, lợi, phân đen sau vài ngày. Mang theo mẫu nghi ngờ và đi thú y ngay.