Mèo bị mụn dưới cằm là tình trạng lỗ chân lông ở cằm và môi dưới bị bít lại, tạo thành các chấm đen nhỏ như bụi cà phê. Bác sĩ thú y gọi là mụn trứng cá ở mèo (feline acne). Ca nhẹ không ngứa, không đau, thường chỉ cần giữ cằm sạch sau khi ăn và dùng bát sứ hoặc inox rửa sạch mỗi ngày. Nếu cằm sưng, đỏ, có mủ, chảy máu hoặc mèo gãi nhiều, cần đưa đi thú y vì có thể đã nhiễm trùng.
| Dấu hiệu | Có thể là | Việc làm trước | Khi nào đi thú y |
|---|---|---|---|
| Chấm đen nhỏ, da bình thường | Mụn đầu đen nhẹ | Lau cằm sau ăn, rửa bát | Không cần gấp |
| Nốt đỏ, mụn mủ, cằm hơi sưng | Mụn viêm, nhiễm khuẩn | Không nặn | Trong vài ngày |
| Cằm sưng to, chảy máu, đau | Viêm nang lông sâu | Giữ sạch | Sớm |
| Chấm đen tan thành vệt đỏ trên giấy ẩm | Phân bọ chét | Chải lược bọ chét | Hỏi thuốc trị bọ chét |
| Mảng rụng lông có vảy ở cằm | Nấm da, ghẻ | Cách ly | Trong vài ngày |
Vì sao mèo bị mụn dưới cằm
Theo VCA và Merck Veterinary Manual, nguyên nhân chính xác của mụn ở mèo chưa rõ. Các yếu tố được nhắc đến gồm:
- Tuyến bã ở cằm tiết nhiều chất nhờn, bít lỗ chân lông.
- Mèo không tự làm sạch cằm tốt, nhất là mèo già, mèo béo.
- Thức ăn dính cằm sau khi ăn, nhất là pate.
- Stress, hệ miễn dịch yếu.
- Dị ứng, bệnh da khác.
- Bát nhựa có vết xước giữ vi khuẩn. Mối liên hệ này hay được nhắc, nhưng tài liệu thú y ghi là chưa được chứng minh chắc chắn. Dù vậy đổi sang bát sứ hoặc inox là việc dễ làm và vô hại.
Mụn cằm gặp ở mọi tuổi, giống và cả mèo đực lẫn mèo cái. Có con chỉ bị một lần, có con bị tái đi tái lại cả đời.
Cách kiểm tra
- Nhìn cằm dưới ánh sáng tốt. Vén nhẹ lông ra.
- Thử chấm đen trên giấy trắng ẩm. Nếu tan thành vệt đỏ nâu là phân bọ chét, không phải mụn.
- Xem da xung quanh. Da bình thường là mụn nhẹ. Đỏ, sưng, có mủ, có vảy là mụn viêm.
- Xem mèo có gãi cằm không. Mụn nhẹ thường không ngứa.
- Xem chỗ khác trên người. Nếu có mảng rụng lông, vảy ở mặt, tai, chân thì có thể là nấm hoặc ghẻ.
Cách chăm mèo bị mụn cằm nhẹ
- Lau cằm sau mỗi bữa ăn bằng khăn mềm hoặc bông thấm nước ấm, lau nhẹ theo chiều lông, thấm khô.
- Đổi sang bát sứ hoặc inox, rửa bằng nước rửa bát và nước nóng mỗi ngày. Bát nông giúp cằm ít chạm vào thức ăn.
- Rửa bát nước mỗi ngày.
- Chải lông vùng cằm nhẹ nhàng bằng lược răng thưa.
- Không nặn mụn. Nặn làm mụn viêm sâu và dễ để lại sẹo, rụng lông.
- Không bôi thuốc trị mụn của người. Một số loại có thành phần kích ứng mạnh hoặc gây độc khi mèo liếm.
- Theo dõi trong 1 đến 2 tuần. Nếu chấm đen không giảm hoặc chuyển sang đỏ, sưng, đưa đi khám.
Dung dịch rửa cằm, thuốc bôi hay thuốc uống nên dùng theo chỉ định của bác sĩ thú y. Bác sĩ có thể cạo da, cấy vi khuẩn hoặc cấy nấm để loại trừ bệnh khác trước khi chọn thuốc.
Phòng mụn cằm tái phát
- Giữ thói quen lau cằm sau bữa pate, nhất là mèo đã từng bị.
- Rửa bát ăn và bát nước mỗi ngày, thay bát khi bề mặt đã trầy xước.
- Chải lông đều cho mèo già, mèo béo không tự làm sạch tốt.
- Trị bọ chét định kỳ bằng thuốc dành cho mèo theo tư vấn thú y. Không dùng thuốc của chó có permethrin.
- Giảm căng thẳng trong nhà: đủ bát, đủ khay cát, có chỗ trốn.
- Kiểm tra cằm mỗi tuần khi vuốt ve để phát hiện sớm.
Khi nào đưa đi thú y ngay
- Cằm sưng to, nóng, đau khi chạm.
- Có mủ, chảy máu, vảy dày.
- Mèo gãi cằm đến trầy da.
- Mèo bỏ ăn vì đau miệng. Cần kiểm tra thêm bệnh răng miệng.
- Mụn lan lên môi trên, mặt.
- Sưng ở cằm xuất hiện nhanh, cứng, một bên. Có thể là áp xe do vết cắn, u hạt ái toan (EGC) hoặc khối u, cần bác sĩ xem.
Câu hỏi thường gặp
Mèo bị mụn dưới cằm có lây không?
Mụn cằm không lây giữa mèo với nhau và không lây sang người. Nhưng nấm da trông có thể giống mụn và nấm thì lây. Nếu không chắc, hãy đưa mèo đi khám.
Mèo bị mụn dưới cằm có tự hết không?
Ca nhẹ có thể giảm khi giữ cằm sạch và đổi bát. Nhiều mèo bị tái đi tái lại, cần chăm cằm lâu dài. Mụn viêm, có mủ thì thường cần thuốc theo đơn thú y.
Mèo bị EGC ở cằm là gì?
EGC (u hạt ái toan) là một phản ứng viêm ở da và miệng mèo, hay liên quan đến dị ứng. Ở cằm nó làm cằm sưng tròn, gọi là "cằm béo". Bệnh này khác mụn cằm và cần bác sĩ thú y chẩn đoán.
Mèo bị viêm da ở cằm có phải mụn không?
Không phải lúc nào cũng vậy. Viêm da ở cằm có thể do mụn, nhưng cũng có thể do dị ứng, nấm, ghẻ, nhiễm khuẩn hay vết cắn. Nếu da đỏ, chảy dịch hoặc loét, cần thú y lấy mẫu xét nghiệm để biết đúng nguyên nhân.